Google zoeken
Wikiwijs, een kans voor BON?
by jeronimoon | Di, 02/12/2008 - 18:13
Plasterk lanceert wikiwijs, docenten schrijven hun eigen schoolboeken ( zat er in natuurlijk met de gratis schoolboeken) maar ik wil graag de vraag stellen. Is wikiwijs niet een uitgelezen kans voor BON om zijn stempel te drukken op het wikiwijs gebeuren? Wij hebben de kennis in huis, is dat niet te organiseren? Bestuur, collega's wat denken jullie ervan.
De BON-kernpunten
- Geef de docent zijn vak terug.
- Organiseer goed onderwijs door hoogopgeleide docenten.
- Het grootste deel van het onderwijsbudget moet gaan naar het primaire proces.
- Het management moet in dienst staan van het primaire proces.
- Zeggenschap over de inrichting van het onderwijs binnen de instituten moet liggen bij leraren en docenten.
Bloemlezing "Best Of BON"
Voor de discussie op deze site gelden spelregels.
Tja jeronimoon, daar heb je een goed punt. Ik denk dat de BON-site een uitgelezen plek is om gelijkgestemden te ontmoeten, om mede-auteurs te vinden. Samen een boek schrijven is altijd leuker dan alleen ...
Wat denken anderen?
Voortreffelijk idee. Per vak gaan organiseren. Zelfs nog beter : aparte site hiervoor binnen BON. Geruime bekendheid aan geven. Associaties tussen auteurs. Wie staat op om het begin te maken ?
maarten
Maarten, ik heb een (zeer bescheiden) begin.
Een domeinnaam, serverruimte, een beginnende database... En erg veel tijd en zin om er helemaal voor te gaan!
Doe je mee?
Sander
ref : Sander-r
Can do. Uitbouwen.
maarten
(ik kan niet aanhaken bij het blokhoofd)
Pas geleden ontdekte ik via een klikwoord op deze website dat het Barlaeus Gymnasium een (althans naar mijn eerste indruk) goede leergang wiskunde voor de eerste klasse geschreven heeft. Hij staat ergens op een wiki-wildcard site en is gratis te downloaden. Even printen en kleven en de school die deze leergang gebruikt heeft al een lastenverlichting. Waarom toch zoveel drukte over die gratis schoolboeken?
Seger Weehuizen
Even printen en kleven en de school die deze leergang gebruikt heeft al een lastenverlichting.
*Klik hier...*
Overigens is een aantal van deze methodes al langer in gebruik en over te nemen (*klik hier...*).
Wat je zelf schrijft beklijft, ik vraag mij dus af wat de winst is van het overnemen van een methode die iemand anders ontwikkeld heeft en er bovendien jaren aan geschaafd heeft. Samenwerking is een groot woord in het onderwijs (hebben wij vroeger nooit geleerd).
Stel dat ik een medemaniak vind, die er net als ik van overtuigd is dat Columbus na zijn ontdekking van Amerika gewoon dóórging en meteen ook Australië ontdekte; stel dat wij dat op deze wiki zetten. Wie heeft dan de autoriteit om die onzin er weer af te halen?
Als we nou eens beginnen met een redactie te formeren. Die redactie geeft wikiwijs-boeken een 'BON-stempel van goedkeuring' (en misschien andere boeken ook, als we toch bezig zijn :-). Die redactie zou ook kunnen beginnen met een lijst van 'meest nodige boeken' te maken.
Wie zou graag in deze redactie willen zitten? Ik wil wel de rol van voorzitter op me nemen ...
Het is duidelijk dat onze minister een ballonntje heeft opgelaten. Misschien is het verstandig dat het bestuur zijn netwerk aanspreekt om duidelijk te hebben wat onze vriend de minister eigenlijk wil. Over welke schoolsoort(en) gaat het hier? Welke instantie zet de wikipagina op (kennisnet)? Kan Bon participeren bij de uitwerking, initieren enz.. Per slot staan wij voor "geef de docent zijn vak terug" een rechstreeksere bemoeienis met onderwijs kunnen we ons niet indenken. Projectmatig werken Mark. Eerst inventariseren, maar ik ben er van overtuigd dat wikiwijs een kans voor open doel kan zijn, waar anderen bedenkelijk het voorhoofd fronsen heeft BON de kans om (als de opzet duidelijk is) dit idee niet alleen te omarmen maar tevens de (mede)organisator te worden. Waarom? Omdat we géén ouwe zure en zeurderige docenten zijn (zoals Leo hieronder) maar de zee van wijsheid en kennis waar onze jeugd pootje mag in baden.
Kans voor open doel, inderdaad !
Idee : daarbij (contact met Plasterk) meteen om een bescheiden budget vragen, geld dat nodig zal zijn voor server-capaciteit en dergelijke.
maarten
maar geen docent,
slechts onderwijzer.
Wie 't meeste zuurt en zeurt,
blijkt in 2020, in "per seconde wijzer".
Boeken-bon !
ref : Bernard, hierboven
Antwoord : wij, Bernard ; ik, jij zelf ; wij allen ; jij ook. Als er iets fout is, is er genoeg ammunitie om de brand erin te steken ; de zaak meer waardig dan Taj Mahal.
Overigens heb ik groot nieuws voor je : het Darwin-jaar komt er aan. De creationisten staan al in de start blokken, de anti's niet ver achter. Ik heb er niets op tegen hoor, en ook niets op voor. ';(( Gewoon opinies die elkaar niet ontmoeten. Dat was al zo bij Columbus, en met Galilei ; vraag dat maar eens aan Berthold Brecht. De koningsdramas van Shakespeare, onze geschiedenis (Egmont) bij Schiller. Het Droit divin van het Koningsschap, de Franse revolutie, negerslaven uit Ghana. Zet er Auschwitz bij, en 9/11, of Indie.
Wikiwijs kan een levendige wereld worden ; er ontstaat iets dat boven de gezapigheid uitstijgt. Wordt hoog tijd.
De moeite van proberen méér dan waard. Zie mijn vorige blogs (over schoolboeken, print-on-demand, leerboeken zelf schrijven) ; dit is het !
maarten
Veel volkeren hebben verhalen over de schepping van de wereld en de mensch. Denk b.v. aan het heilige boek der Quiché indianen, het Popol Vuh. Het zou absurd zijn om alleen maar het heilige boek der Israelieten tegenover de evolutieleer (je kunt nauwelijks meer van de evolutieTHEORIE spreken) stellen.
Seger Weehuizen
Reken maar : de Darwin machine draait al op volle toeren. De boekhandels in Duitsland zijn opgetast, de kranten staan er vol mee, Britain (ten tijde van Darwin nog Great) net zo.
Nederland, altijd gevoelig voor de tijdgeest, ligt niet ver achter ; precies het juiste Kabinet op het juiste evolutie (hik, ovulatie) moment. De drukpersen draaien al, de EO en NCRV hebben de programma's opgepoetst, de sprekerts en uitleggerts zijn geboekt (inclusief Maarten 't H en G. Mak, Maria aarzelt nog), nieuwe kansen voor beginnende schrijvers en theologen, overdonderend offensief, we zullen weten wat de juiste leer, rechtgeaarde biologie is. Wel een hoop drukte over weinig substantie, iets waarin wij NL's uitblinken.
"Toe Stoffel, leg nog es uit". "Moeder, zie je niet dat ik rook ?"
maarten
en poldert.
Politiek behendig, speels met hoed,
wordt onderwijs steeds meer grijs.
Wikiwijs, wiki moet.
Zo blijft den burger dom en zoet.
Hoewel ik zelf veel lesmateriaal schrijf en werkvormen ontwikkel, zie ik hier helemaal niets in. Absolute prioriteit moet zijn: het exact aangeven van verwachte eindniveaus voor het onderwijs. Pas dan heb je ook een instrument om het lesmateriaal te meten en te beoordelen. Iedere gek kan van alles schrijven, zie internet, youtube etc. Daar hebben we niets aan.
Daarnaast vind ik de meeste bestaande lesmethodes zo gek nog niet. De fouten van het onderwijs zitten geheel niet in de lesmethodes, maar in het gebeuzel rond competenties, al of niet gekoppeld aan werkprocessen en kerntaken. Daar wordt je als docent helemaal geshuffeld van.
zuurpruim Hinke. Ik vermoed zelfs dat Plasterk het alleen heeft over het VO en niet over het MBO. Wat betreft de lesmethodes in het MBO, die heb ik in de afgelopen drie jaar niet gezien, zodoende was ik verplicht om de leerstof voor mijn workshops zelf te schrijven.
Lees dit artikel uit Elsevier n.a.v. het wikiwijs-bericht.
Morgen al de eerste stappen: lees meer op pagina 14. Gaat hier iemand toevallig naar toe die verslag kan uitbrengen?
Plasterk wil niet dat de huidige schoolboeken vervangen worden. Daarmee legt Plasterk aan het project Wikiwijs een onaangename beperking op. Voor Sjoerd is het een buitenkansje want zo sluiten de Plannen van Plasterk beter aan bij zijn opvatting dat schoolse informatie net als buitenschoolse informatie zo veel mogelijk van het internet geplukt moet worden.
Maar stel dat onder redactie van BON wel vervangende boeken in digitale vorm zouden mogen worden uitgebracht. Waarom zouden de schrijvers en de vereniging BON dan daaraan niets mogen verdienen als zo’n boek een succes wordt?
Voor BONboeken moet net zozeer auteursrecht gelden als voor gewone boeken of e-boeken waarvoor men wel betalen moet. Scholen die een BONboek gebruiken moeten wel voor eigen gebruik wijzigingen in het boek kunnen aanbrengen en ook moeten leerlingen in hun eigen boek aantekeningen kunnen maken. Misschien is werken met de iLiad net zo fijn als het studeren uit een echt leerboek. Dan zou een BON-boek niet afdrukbaar hoeven te zijn. Ik weet niet of je in iLiad net zo makkelijk bladeren kunt als in een gewoon boek. Dat lijkt me wel belangrijk.
Alle Wikipediaproducten zijn gratis maar een BONbibliotheek kan helemaal los staan van het Wikipedialabel.
Het leren vanuit een BONboek zou kunnen worden afgesloten met een BONexamen. Dat sluit dan goed aan. Op grond van de resultaten van zulke BONexamens zouden scholen en leraren kunnen klemen dat bij resp. door hen goed les wordt gegeven.
Seger Weehuizen
Ik stap zo in de auto op weg naar de Innovatieproeftuin in Rotterdam.
Om 15:30 is daar een workshop over wikiwijs, begeleid door OC&W. Het gaat over hoe zo'n omgeving ingericht zou moeten worden.
Ik hoop daar meer te weten te komen en zal daar hier over berichten.
groet,
Sander
Sympathiek, zo'n idee.
Een attractief digitaal geschiedenis"boek" heb ik me altijd als een soort Encarta-encyclopedie voorgesteld. Met aanklikbare geluids- en filmfragmenten, veel meer plaatjes van historische kunst met detailuitvergrotingen, digitale oefeningetjes (tijdbalken verschuiven en matchingsopdrachten enzo), fraaie staaltjes van Google Earth toepassingen, etc.
Maar als ik me dan bedenk dat het eindexamen voor havo/ vwo zo'n 150 pagina's leeswerk betreft. En in de vernieuwde 2e Fase zelfs het hele bovenbouwboek van zo'n 400 pagina's. Willen leerlingen (èn docenten!) dat wel van een beeldscherm aflezen? En hoe digitaal verfraaid ook: volgens mij is geschiedenis studeren gewoon met je boek en een pen en papier je door de pagina's heen werken. Alle visualisaties ten spijt - dat blijven randverschijnselen. Hoe ga je 400 pagina's literatuur visualiseren? Dat kan niet, dat blijft tekst. Daarom: ondanks video, digitale hulpmiddelen etc. kies ik nog steeds voor "opschrijven" als verwerkingsmethode. M'n leerlingen krijgen door mij van alles voorgeschoteld: youtube en beeldbankfilmpjes, verwijzingen naar stofomschrijvingen, digitale oefeningen op de site van de examenbundel, video's etc. etc. Maar wat ik nou juist níet vrijgeef, zijn de digitale uitwerkingen van mijn aantekeningen.
Vált een geschiedenisboek überhaupt wel te digitaliseren? Zo'n wiki lijkt mij vooral een handig naslagwerk. Maar om echt "uit te studeren" als vervanger van een boek? Ook in de wereld van E-learning wordt het onzin gevonden om een boek te 'digitaliseren'. Misschien alleen als er een werkbare versie van uitgeprint kan worden. Want dat is wat ik nu ook doe met al die digitale pdf's van wetenschappelijke artikelen - eerst uitprinten, en dan met pen en tekstmarker in de aanslag aan het lezen slaan. En dat lijkt me eerder nadelig voor eventuele papier besparing, dan de momenteel herbruikbare boeken.
Ik ben daar juist mee gestopt. Ik heb al een jaar een van deze: http://www.bookeen.com/ebook/ebook-reading-device.aspx. En als je, zoals ik, 250+ boeken per jaar leest, *wil* je niet anders meer...
Maar ik maak nooit aantekeningen in m'n boeken; dat deed ik op school ook al niet. Dus dat mis ik ook niet (de Cybook heeft die mogelijkheid niet). Is dat wel een eis, dan is deze een optie: http://www.irextechnologies.com/products/iliad.
Wat mij betreft is het papieren boek niet heilig meer.
Die iLiad komt nog het dichtste bij waar ik 'm voor zou gebruiken.
Binnenkort als ik in Utrecht ben, maar eens 'n Selexyz winkel binnenstappen.
Toch blijft er voor mij persoonlijk het probleem van beschikbare literatuur/wetenschappelijke werken. Maar in combinatie met 'n digitale opslag zou zoiets voor schoolboeken wellicht wel kunnen werken. En ouders hebben met 2 jaar toeslag op de boekenbijdrage de kosten er al uit (en die apparaten zullen ook wel goedkoper worden)
Ja, de beschikbaarheid van boeken is (nog?) een probleem.
Voor Engelstalige fictie is er genoeg (kijk maar eens bij http://www.fictionwise.com of http://www.booksonboard.com, of bijvoorbeeld http://www.feedbooks.com voor gratis boeken, waaronder veel van de classics) maar non-fictie of Nederlandstalig werk is een heel ander verhaal.
Ik kan alleen maar hopen dat dat verandert in de toekomst. Vooral de opvolger van de iLiad, de DR1000, is veelbelovend (10" scherm, de -S met touchscreen).
ref : geschiedenisleraar
Ik heb eerder over schoolboeken gepost (dit forum), en dan vooral gepleit voor print-on-demand van schoolboeken.
Internet (net als tv, radio, film) is een vluchtig medium : je leest het, en het verdwijnt. Er blijft schematisch-achtig wat hangen, tot de volgende indruk die overschrijft. Dat is niet hetzelfde als lesstof (school) verwerken, je eigen maken.
Het sterke punt van Wikiwijs kan zijn dat het leerstof en leermethode kan verschaffen, in kleine oplagen, frequent aanpasbaar (updated, in het jargon), gedifferentieerd naar de leraar of leraren die het vak geven. Vooral in het VO.
Ik dacht dat het les materiaal in ieder geval geprint wordt, zodat leerlingen het zich grondig (dus herhalend) kunnen eigen maken. Iedereen zijn eigen exemplaar. Dat zich eigen maken gebeurt met internet gebrekkig of zelfs niet ; vluchtig. Papier sparen met Wikiwijs ? Welnee.
Het doet een beetje denken aan de college uitttreksels (readers) aan de universiteit - die zijn eensdeels praktisch (als snelle overzichtelijke introductie), anderzijds terrible stuff, want bij elkaar geharkt (vaak), en niet bedoeld (maar wel gebruikt) als vervanging voor colleges. De goeie uitttreksels zijn OK, maar zelfs die vervangen de docent niet.
Hier is het principe : de docent geeft de les, het boek (de print) ondersteunt die les (in de les zowel als thuis) en de leerling verdiept zich in de les-stof met behulp van het boek (de print) en zijn eigen aantekeningen. Z-e-l-f die aantekeningen maken, klassikaal zowel als thuis. Alle andere dingen (film, you tube, google) zijn leuke versierselen, visueel handig, nuttig zelfs ; maar ze vervangen het zelf leren verwerken van lesstof niet.
Parafrase uit het duits : in der Vertiefung stellt sich der Meister. Meisterei (het zich eigen maken) is de tweelingzus van transpiratie. Dat was, foutje, even vergeten, getuige de banken crisis, en het nieuwe onderwijs.
maarten
Ik vind het een fantastisch idee. Sterker nog, ik had een aantal maanden hetzelfde idee, en ben alvast begonnen. Als ex-docent ben ik een eigen bedrijf begonnen en alvast aan de slag gegaan.
Tot nu toe is het vooral op leerlingen gericht, maar de achterliggende database kan ook voor docenten worden aangewend, en dat is in de (nabije?) toekomst zeker de bedoeling!
Neem gerust een kijkje: www.watmoetikleren.nl. Zoals ik al typte ben ik net begonnen, dus wees niet TE kritisch, al is opbouwende kritiek zeer welkom uiteraard.
Wie wil meedoen? Hulp is meer dan welkom.
Bel: 030-7854503 of 06-28426891 of mail
Docenten zijn, mits goed begeleid, uitstekend in staat om zelf geschikte leermaterialen te maken. Alleen een beetje onhandig om dit een 'digitaal boek' te noemen.
Bij het maken van digitale leermaterialen komt het er, nog nauwer dan bij papieren methodes, op aan dat docenten eerst goed nadenken welke activiteiten ze plenair met leerlingen in de klas uitvoeren en welke activiteiten zinvol en effectief digitaal uitvoerbaar zijn.
Daarna komt de stap van het goed jatten van passende ondersteunende materialen die al via internet beschikbaar zijn of besluiten zelf iets te maken.
Er is overigens al heel veel goed bruikbaar materiaal beschikbaar via de leermiddelen databank van digischool, onderwijsvernieuwingscooperatie en open universiteit. Via digilessenvo.nl is materiaal in opkomst, en nu dus wikiwijs.
Dit initiatief van Plasterk impliceert dat alle docenten voldoende vertrouwd zijn met het effectief inzetten van computers en internet in hun lespraktijk en alles wat de site webdidactiek.kennisnet.nl bevat in de vingers hebben.
Laten we met elkaar deze kans grijpen en niet in de valkuil vallen waarin veel uitgevers de afgelopen jaren verstrikt zijn geraakt. Het maken van en werken met digitale leermaterialen is iets heel anders dan het digitaliseren van schoolboeken. Met gedigitaliseerde schoolboeken verwacht ik geen kwalitatieve verbetering van het onderwijs. Met het wijs gebruiken van digitale leermaterialen, in combinatie met veel (klad)papier en onder begeleiding van een inspirerende docent die goed en snel kan schakelen in mediagebruik tijdens de lessen, is door hard onderzoek aantoonbare vergroting van de effectiviteit van het onderwijs mogelijk. Zie onderzoek.kennisnet.nl voor de laatste onderzoeksresultaten.
Als je wilt weten hoe zo'n digitaal leerboek eruit zou kunnen zien, kijk dan eens naar:
http://www.kennisbasisstatistiek.net
De Kennisbasis Statistiek bevat het basismateriaal voor een inleidende cursus statistiek op HBO/WO nivo, is vrij toegankelijk en wordt druk bezocht (en veel geprezen) door studenten, herintreders, stageaires, promovendi, onderzoekers enz. Het didactisch concept is in principe bruikbaar voor andere vakken en onderwijsnivo's.
Mijn ervaring is, dat het maken van een professioneel product veel inzet en (vrije) tijd kost van de betrokken docenten. Met een klein groepje docenten, die het eens zijn over inhoud, doel en didactische aanpak lukt het wel, maar onderschat de problemen niet. Een digitaal boek is echt iets heel anders is dan een gewoon boek en moet speciaal voor het internet worden ontworpen. Of dat in de betrekkelijk vrijblijvende wikipedia-omgeving ook zal lukken: ik heb er zo mijn twijfels over.
Wie meer wil weten over dit project belle of maile maar eens.
Herman Wijnne.
*Deze site* mag er ook zijn: The only Internet Resource about Statistics Recommended by Encyclopedia Britannica. Nu ook met *leerboek*.
...maar er zit weinig schot in. Zie *hier* pogingen. Blader er eens door heen. Wie heeft hier tijd voor ? En zin in ? Mijn ervaringen zijn niet erg positief.
Zinvoller lijkt mij voor je eigen leerlingen, in samenwerking met collega's, materiaal te ontwikkelen, daarbij gebruik makend van z.g. halffabrikaten. Vraag: wat versta je onder "halffabrikaten" ? En nog belangrijker: wie ontwikkelt die ? Voor welke prijs ?
Antwoord: halffabrikaten zijn digitale bouwstenen, die ingepast kunnen worden in een lessenserie. De digitale bouwstenen zijn divers: beeldmateriaal, filmpjes, formules, applets, flashmateriaal, etc. Als voorbeeld verwijs ik naar:
*SmartWork Online Homework* behorende bij "Chemistry
SECOND EDITION"
Thomas R. Gilbert, Northeastern University
Rein V. Kirss, Northeastern University
Natalie Foster, Lehigh University
Geoffrey Davies, Northeastern University
Dit materiaal zou ontwikkeld moeten worden met subsidie van de overheid voor het Nederlandse taalgebied. Wereldwijd is er al heel veel, maar vaak berusten er auteursrechten op (materiaal is geplaatst achter een inlogcode). BON zou een rol kunnen spelen in het aanboren van subsidiegelden en professionele ontwikkelaars kunnen benaderen.
Ook ik ben redelijk positief over dit idee. Het biedt ontegenzeggelijk kansen, maar er zijn natuurlijk ook valkuilen. Door de open structuur van internet en ook wikipedia zie je dat het onderhoud van ee website cruciaal is omdat de informatie anders veroudert of vervuilt. Daarnaast wordt de 'wikipediawaarheid' niet bepaalt door iedereen, zoals wordt gesuggereerd en wat in theorie ook kan, maar door een beperkte groep auteurs, waar helaas vaak het recht van de hardste scrheeuwer geldt. Hierbij moet ik wel aantekenen dat ik wikipedia een prachtig voorbeeld vindt, waar dit tot een minimum is beperkt.
Wat natuurlijk wel erg mooi is dat nu voor vakken een doorgaande leerlijn kan worden getoond van basischool en voortgezet onderwijs. Leermiddelen kunnen worden uitgewisseld en eenvoudig benaderd. Een opzet zoals nu bij de BRON-website is een hele goede eerste aanzet.
Hinke is niet de enige zuurpruim: ik ben het ook. Toen ik dat bericht op het journaal zag, was ik helemaal niet blij. Waarom niet?
Zelf denk ik er wel eens over om zelf voor een bepaald deel van de lesstof beter, vervangend materiaal te maken. Ik kom daar al jaren niet aan toe, en dat komt natuurlijk gewoon door tijdgebrek. De wil is er ergens wel, maar de middelen zijn er niet. Om dezelfde reden van tijdgebrek kom ik er overigens niet aan toe om het Internet af te gaan struinen naar andermans materiaal. De techniek is helemaal het knelpunt niet; het knelpunt is het gebrek aan tijd.
Als je er wél tijd voor kunt uittrekken, en je voor je plezier belangeloos materiaal wilt delen, of daaraan mee wilt werken, is dat natuurlijk prima. En stel, er komen lesboeken op te staan die zich kunnen meten met de bestaande lesboeken. Dan nog zie ik grote problemen.
Sowieso wil ik geen laptops in mijn klas. Laptops kunnen veel te veel, en bieden dus veel te veel afleiding: dat gaat niet werken. Een Iliad-achtig apparaat zou al beter zijn, maar dat moet dan wel heel robuust zijn, en je moet geen gezeik hebben met dat om de haverklap de batterij op is of zo. Gezien de langzame acceptatie van het elektronische boek bij de consument, heb ik er een hard hoofd in dat het op school zo'n goeie oplossing is.
Maar waar ik ook niet aan moet denken, is dat mijn leerlingen met lelijke gekopieerde bundels voor zich op tafel zitten. Een gedrukt boek is toch echt iets anders als een syllabus uit het kopieerapparaat. Schoolboeken zijn niet alleen maar duur vanwege de winstmarge van de uitgeverijen; er zitten gewoon veel kosten in, bijvoorbeeld vanwege de kwaliteit: papier, drukkwaliteit, binding.
Ik zie nog meer beren op de weg. Op dit moment hoef ik er niet voor te zorgen dat mijn leerlingen de goeie boeken hebben. Maar over een x aantal jaar zie ik weer een CDA of PvdA-minister voor me die zegt: hé, er zijn nu zóveel digitale boeken op Wikiwijs (wat een afschuwelijke naam trouwens - is het niet Engels, dan is het wel weer kinderachtig), dat budget van de boeken kan best omlaag. En op een gegeven moment mag je zelf achter de computer gaan zitten om de zaak te selecteren, en achter het kopieerapparaat gaan staan om de zaak uit te draaien, en door het schoolgebouw lopen om de zaak aan te leveren. Voor al dat extra werk krijg je natuurlijk geen cent extra betaald. En dan heb ik het er nog niet eens over hoe je het in je sectie regelt. Nu moet je het eens worden over één van de pakweg drie tot vijf methodes; dán moet je, afhankelijke van hoe er gewerkt wordt, het misschien wel eens worden over een in theorie oneiding aantal methodes. Dat kunnen leuke vergaderingen worden.
Wat ik veel beter zou hebben gevonden, is dat Plasterk zou hebben besloten om per vak, per niveau en per JAARLAAG vast te stellen wat er geleerd moet worden. Dat zou de concurrentie tussen de uitgeverijen, en de laagdrepeligheid voor zelfschrijvers, al een stuk bevorderen. En sowieso ook de overstap van leerlingen van de ene naar de andere school enigszins vergemakkelijken.
Verder hoop ik dat het drukwerk ooit goedkoop door drukkerijen gedaan zal kunnen worden. Dat je dus bijv. PDF's aanlevert die er als mooie, goedkope boeken naar school worden teruggestuurd. Dan zou ik er al wat meer vertrouwen in hebben. Maar zoals het er nu voorstaat niet.
Misschien moet er een website komen waarop onderwijsministers vrijwillig hun ervaringen en beleidsdocumenten kunnen uitwisselen met andere onderwijsministers. Waarom denk ik nou toch dat het wereldwijde onderwijsbeleid daar niet beter van wordt?
Voor al jouw argumenten die je aandraagt buig ik diep het hoofd. Elk argument snijdt hout en kan ik beamen. Mijn oproep is onder andere ingegeven door het volgende. Als wikiwijs er komt, dan weet ik wel wie er op de voorste rij zit om het hele project naar zich toe trekken en zijn natte dromen waar te maken. De docent is niet meer nodig, de laptop in de klas, en alle tegenargumenten die je aanbrengt zullen bewaarheid worden. S.S. heeft er al een heel platform voor ingericht, met subisidiegeld. Wij kunnen als BON netjes blijven zitten en toekijken wat er gebeurt of we bemoeien ons er mee en proberen op onze BON manier een vinger in de pap te krijgen. Dan wordt er ook met jouw tegenargumenten rekening gehouden. Het is aan ons de keuze.
Wat betreft dat zuurpruim beste Em, je hoeft geen schoentjes aan te trekken die jou niet passen. Onderbouwde tegenargumenten geven is geen teken van zuurpruim, wel zuur zijn is op alles nee, tegen, niet te doen, en daar doe ik niet aan mee roepen en verder netjes blijven zitten en kankeren.
Jeronimoon, je schreef:
"Wij kunnen als BON netjes blijven zitten en toekijken wat er gebeurt of we bemoeien ons er mee en proberen op onze BON manier een vinger in de pap te krijgen. Dan wordt er ook met jouw tegenargumenten rekening gehouden. Het is aan ons de keuze."
Maar hoe krijg je een vinger in de pap? En hebben we daar dan wél tijd voor? En wat levert dat op: een minder grote verslechtering, net zoals bij die registratie?
Als ik zo'n bericht van Plasterk op het journaal zie, dan is dat voor mij alleen maar een extra argument om het onderwijs toch maar te verlaten. Je zit gewoon te wachten op het volgende plan dat voor de kiezer best aardig klinkt, maar wat voor het onderwijs de zoveelste verslechtering is. We vechten tegen mensen die beloond worden om iets anders te willen, te zeggen en te doen. Een gevecht in de media is voor ons goed haalbaar, maar andere gevechten zijn voorlopig te duur, zo niet in tijd dan wel in geld.
Overigens denk ik dat dat Wikiwijs vanzelf weinig zal opleveren, gewoon omdat mensen die samen rechtenvrij materiaal willen maken, dit allang kunnen doen (maar dus niet in zeer succesvolle mate doen, en dat is niet voor niets). Dat het voor open source software (Linux etc.) wél van de grond is gekomen, komt naar ik vermoed doordat programmeren een veel verslavender karakter heeft (vlg. puzzelen) en omdat je er stappen mee omhoog op de ICT-carrièreladder kunt zetten: het loont indirect dus ook financieel.
Em70,
Je schrijft precies wat ik dacht. We hebben nogal niets te doen. We gaan er als docenten ook nog eens kostenloos schrijver, uitgever, drukker spelen. Nog drie beroepen erbij in de taakruimte, wel ja.
Bovendien het zijn ook professies waarvoor je iets geleerd moet hebben....
Em70 schrijft:
Verder hoop ik dat het drukwerk ooit goedkoop door drukkerijen gedaan zal kunnen worden. Dat je dus bijv. PDF's aanlevert die er als mooie, goedkope boeken naar school worden teruggestuurd.
Dit is hoe proefschriften tegenwoordig gedrukt worden: je stuurt een pdf-file op en krijgt een week of 2 later de mooie boekjes opgestuurd. Kost als ik het me goed herinner iets van 6 euro voor een boekje van ongeveer 200 bladzijden in een oplage van ongeveer 200.
Zes euro; ik wist niet dat het al zó goedkoop was!
Tegelijk zit er een enorm gevaar in: ook schoolleiders kunnen als bezuiniging slecht materiaal voor een habbekrats laten drukken. En slechte secties kunnen ook nóg makkelijker hun gang gaan, en nieuwe collega's met het door hen geselecteerde materiaal opgeschepen. Leuk als je van school wilt veranderen. Ik vraag me af hoe de uitgevers hierop zouden gaan reageren, als het dus echt zover komt: met alleen prijsverlagingen, of ook met kwaliteitsverlaging om er toch nog winst op te kunnen blijven maken.
Ik begrijp wel waarom Plasterk NIET per jaarlaag wil vaststellen wat er geleerd moet worden etc. en WEL een wikkie-ballon wil oplaten. Het eerste is een grote klus met het gevaar van ruzies, belangentegenstellingen en gezichtsverlies. Het tweede is een volkomen veilige keuze, lekker modieus, geheel vrijblijvend, geen bemoeienis van de minister nodig. Jongens, jullie docenten zijn grote mensen, jullie komen er samen wel uit.
Uw opmerking over laptops in de klas is me uit het hart gegrepen. Kort geleden gaf een van mijn vele leidinggevenden de leerlingen toestemming om die dingen mee de les in te nemen. Echt een goed idee, om een puber van 16, 17 jaar met zo'n ding voor zijn snuit in de klas te zetten.. Het bleek dat deze leidinggevende zich geen enkel idee had gevormd over de voordelen van de laptop t.o.v. schrift en balpen in, pakweg, een natuurkundeles. Dat die laptop bovendien misschien wel wat teveel van de les zou afleiden, dat kwam niet in het brein van de goede man op. Na veel soebatten wist ik hem er van te overtuigen dat het niet zo'n goed idee was.
Voor de exacte vakken zijn net afgedrukte goed gebonden syllabi helemaal geen probleem. Toen ik op de TUE studeerde was het gebruik van zulke syllabi regel. Meestal waren ze netjes uitgevoerd, hoewel het typewerk in die tijd nog met (elektrische) typemachines gebeurde en de pagina’s gestencild werden. De huidige leerboeken kunnen al helemaal door syllaboi vervangen worden. Aangeleverd in digitale vorm kan er zelfs door de leerling thuis een keurige syllabus van gemaakt worden. In plaats van boeken kaften. De leerboeken die op de middelbare school gebruikt werden waren meestal door 2 ervaren leraren geschreven en ik ervoer ze als van goede kwaliteit.
Het voordeel van het vervangen van boeken van uitgevers door syllaboi is evident. Lage kosten, meer keuze, meer flexibiliteit, even netjes uitvoerbaar en geen overbodige tierlantijnen. Pas als je de extra mogelijkheden van digitaal aangeleverde leerboeken zoals applets wil gaan gebruiken moet je gaan afwegen. Dan kies je er namelijk ook niet voor om het leermateriaal af te drukken.
Seger Weehuizen
Beste Em,
Ik lees je verhaal, kleine link,
www.blurb.com
het printen van boeken in elke oplage! En er zijn nog meer van deze initiatieven bekend, wellicht leuk om eens naar te kijken wanneer u een digitaal boek wil afdrukken.
------
wikiconcepts.nl Innovatie voor iedereen!
Sassoc gaf voortreffelijk weer hoe een (exacte) les zou moeten verlopen:
"de docent geeft de les, het boek (de print) ondersteunt die les (in de les zowel als thuis) en de leerling verdiept zich in de les-stof met behulp van het boek (de print) en zijn eigen aantekeningen. Z-e-l-f die aantekeningen maken, klassikaal zowel als thuis. Alle andere dingen (film, you tube, google) zijn leuke versierselen, visueel handig, nuttig zelfs; maar ze vervangen het zelf leren verwerken van lesstof niet."
De essentie van leren is het zelf verwerken. De essentie van onderwijzen is het begeleiden van dat proces. Context-vervuilde leerboeken hinderen zowel de begeleiding door een docent als het zelf ontdekken van de kern van de leerstof. Zelf verwerken is verworden tot samenwerkend invuloefeningen maken.
Daarom haal ik een oude uitspraak van een collega aan: "Geef mij maar een goed boek met sommen en de rest doe ik zelf wel".
Ofwel: zorg voor goed basismateriaal, en laat de contexten over aan de docent. Het gaat om de inhoud, niet om de verpakking.
U noemt ondermeer twee nadelen van deze WikiWijs aanpak: (1) leerlingen hebben laptops/e-books nodig in de klas en (2) docenten hebben het te druk om ook nog auteur, uitgever en drukker te zijn. Deze twee argumenten kunnen snel worden ontkracht.
Ten eerste, drukken van boeken is tegenwoordig niet zo moeilijk of duur als wel wordt gedacht, dus laptops zijn niet direct noodzakelijk. Zie bijvoorbeeld deze praatjes over Richard Baraniuk (open-source onderwijs en drukken) en Brewster Kahle (gratis digitale bibliotheek). In verschillende projecten worden hier middels mobiele drukkerijen boeken (educatief, met harde kaft) gedrukt voor $3-$20 op basis van digitale content samengesteld door enkele gebruikers in bijvoorbeeld Afrika.
Daarnaast kost het niet zoveel tijd als wordt gedacht. Het idee van open-source is dat als 1-10% van een community slechts af en toe een kleine bijdrage levert, er toch al snel voldoende informatie voorhanden is van hoge kwaliteit en lage kosten. Het onderhoud van héél Wikipedia kost bijvoorbeeld slechts $5000 per maand. Zie bijvoorbeeld deze praatjes van Jimmy Wales (oprichter Wikipedia), Charles Leadbeater (open-source bedrijven) en Yochai Benkler (open-source economie).
De andere oprichter van Wikipedia Larry Sanger is anders lang niet zo positief. Hij is in 2005 opgestapt bij Wikipedia omdat hij vond dat er meer expert-redactie nodig was om de betrouwbaarheid van Wikipedia te waarborgen. Met het aanstellen van expert-redacteurs worden de kosten natuurlijk aanzienlijk hoger.
Ik ben inmiddels door mark79 bijgepraat over de prijs wat betreft drukkosten, en heb daarbij ook op de gevaren daarvan gewezen.
Maar wat tijd betreft, heb je niet alleen te maken met de vervaardiging; je hebt ook te maken met de tijd die nodig is voor selectie, vooral als je dit in teamverband doet. Ga maar eens kiezen welke versie van Linux je het beste lijkt, als je eens wat anders wilt omdat je Windows of Apple te duur of niet goed genoeg vindt.
Verder kan ik me voorstellen dat lesboeken aan veel meer criteria moeten voldoen dan teksten op Wikipedia. Zo heb je te maken met voorgeschreven en veranderende eindtermen ("kerndoelen"), inperking (i.p.v. eindeloze uitbreiding), verschillende niveau's, wellicht versiebewaking, verschillende onderwijsfilosofieën, correct taalgebruik, en bepaalde eisen en verschillende uitgangspunten wat betreft vormgeving. En de community is in het onderwijs een stuk kleiner, vakinhoudelijk van een steeds lager niveau, en ook nog eens overwerkt.
Ik laat me graag verrassen door goedkopere, betere schoolboeken, maar ik ga er zelf geen tijd in investeren omdat ik die eenvoudigweg niet heb.
Hier heb ik verder geen woord aan toe te voegen!
Aan de mensen met weinig tijd raad ik het praatje van Richard Baraniuk (18 min.) van harte aan. Hierin wordt uitgelegd dat open-source onderwijs echt niet veel tijd/geld kost, en dat de kwaliteit goed wordt bijgehouden door de community. Dit komt omdat de community behalve uit docenten ook bestaat uit alle domeinexperts die maar willen bijdragen. Alle kleine bijdragen vormen al snel goede content en docenten met tijdsgebrek hoeven slechts te kiezen wat ze willen afdrukken in hun eigen lesboeken. Dit geeft docenten toch een prachtige tool in handen om lessen precies aan hun context aan te passen?
Een schoolboek is iets heel anders dan een encyclopedie. De kunst in het maken van een schoolboek is vooral het weglaten en het opbouwen van de stof.
Internet en een community kunnen een (grote) rol spelen in het leveren van materiaal (de halffabrikaten hierboven al door adios genoemd), maar een goed schoolboek vereist meer dan een berg halffabrikaten.
Ik zou zo een project als wikiwijs dan ook als een tweetrapsraket willen zien: een verzamelplaats van halffabrikaten (steekwoorden: 'community', 'wiki') en redacties die van dat materiaal schoolboeken maken. Verschillende redacties zullen verschillende keuzen maken. Leraren kunnen dat redactiewerk geheel zelf doen of ze kunnen dit uitbesteden aan een (groep) collega ('s).
Het gaat bij een schoolboek niet alleen om inhoud (sorry, het woord 'content' wil niet uit mijn computer). Het gaat om:
- zéér overzichtelijk gestructureerde inhoud
- op een precies aangepast taalniveau
- met bijpassende oefeningen, die leren wat leerlingen moeten leren (en niet een beetje leuk babbelen over een cartoon of anderszins 'bezig zijn' met het onderwerp
- in een aantrekkelijke vormgeving en een zeer overzichtelijke lay-out
- met bijpassende toetsen en antwoordmodellen, voor elke toets drie versies minimaal
En dat alles moet beoordeeld en gemeten worden aan de hand van tevoren vastgestelde inhoud van het curriculum per jaarlaag.
Ik ben jarenlang schrijver van lesmaterialen geweest, maar ik kan zulks echt niet doen naast mijn huidige werk als leraar. Ten eerste heb ik daarvoor veel tijd nodig en ten tweede heb ik daarvoor deskundige collega's nodig die foto's, tekeningen etc. leveren.
onderzoeker schreef:
"Alle kleine bijdragen vormen al snel goede content en docenten met tijdsgebrek hoeven slechts te kiezen wat ze willen afdrukken in hun eigen lesboeken. Dit geeft docenten toch een prachtige tool in handen om lessen precies aan hun context aan te passen?"
Of het goeie content is, weet je pas als je het doorgelezen en bekeken hebt. En je hebt het over "slechts" kiezen, maar juist dat kiezen kost veel tijd, en als je in een sectie werkt waarin je overeenkomt dat elke jaarlaag dezelfde "boeken" gebruikt, zul je dus ook met je collega's eens moeten worden. Dat vreet tijd. En hoe goedkoper het afdrukken wordt, hoe meer er druk ontstaat om steeds de boel bij te schaven. Het lijkt een beetje op het verhaal van de spaarlampen of de autogordels: mensen laten die lampen langer branden, wat het voordeel te niet doet. En mensen gaan harder rijden, omdat ze zich veiliger voelen.
Verder heb je het over "hun eigen lesboeken". Zit een schoolleider er op te wachten dat de docenten op kosten van school "eigen" lesboeken gaat laten drukken? Wat moet de school met die boeken als de docent vertrekt naar een andere school? Zit zijn of haar opvolger dan met die sterk gepersonaliseerde boeken? Of neemt die docent dan "zijn" boeken mee naar zijn volgende school?
Juist omdat het zoveel mogelijkheden biedt, kan deze "tool" wel eens wat minder fantastisch blijken te zijn dan verwacht. Als ik al zelf zou besluiten om voor een bepaalde jaarlaag een lesboek en/of een beter werkboek te schrijven, en die kans is klein, zou ik met mijn schoolleider vooraf een deal proberen te maken om, als het eenmaal klaar is, en uitgeprobeerd en goed bevonden is, er van hém geld voor te krijgen. Ik bespaar de school dan immers geld. En dan ga ik het dus niet ook nog gratis weggeven op het Internet; dan rijd ik mezelf alleen maar in de wielen. Schoolboeken moeten, anders dan encyclopedieën, zolang er geen beter rechtenvrij alternatief op het Internet is, nu eenmaal aangeschaft worden, en daar wil je als het even kan wat voor terugzien. Ook dat kan een verschil zijn met het belangeloos meewerken aan een encyclopedie. En de rivaliteit zoals die er is van Linux tegen Microsoft bij het samen werken aan software is ook al geen drijfveer.
Al met al zie ik, zoals met elk plan dat schoolleiders meer bezuinigingsmogelijkheden geeft, meer gevaren dan welkome verbeteringen.
De 316 euro die scholen ontvangen per kind om boeken te kopen besteed men vast liever aan boeken die 5 tot 10 keer goedkoper zijn. Als een klein deel van de rest door heel Nederland wordt besteed aan het bijwerken (en voorselecteren) van lesmateriaal is iedereen hierbij gebaat (behalve de uitgevers, zoals Plasterk in zijn toespraak aangaf). Wist u dat heel Wikipedia bijvoorbeeld slechts $5000 per jaar kost?
Niet elke docent is uit op winstbejag, sommigen willen hun verbeteringen van onderwijs graag delen. Het geld dat niet meer aan dure schoolboeken wordt besteed kan echter gemakkelijk de kosten van de schrijvende en selecterende docenten (en/of andere experts) dekken omdat er tussenpersonen zoals uitgevers wegvallen die nu wel betaald worden.
Daarnaast hoeft een docent niet een heel werkboek zelf te maken, maar zal een werkboek groeien. Het lesmateriaal is vrij te gebruiken en aan te passen zolang de auteurs worden vermeld (zie creative commons).
Ook hoeft niet iedere docent een eigen selectie te maken, maar krijgt indien gewenst de mogelijkheid daartoe. Voorbeelden van deze aanpak zijn te vinden op Connexions, Curriki en Open College Textbooks.
Het open-source idee is niet geschikt om winst te maken, slechts enkele bedrijven lukt dit succesvol (zie dit artikel). De vergelijking met Wikiwijs gaat echter niet op. Deze non-profit aanpak maakt vanalles mogelijk, zoals goed ontworpen laptops van $100 voor onderwijs (zie het praatje van Nicholas Negroponte).
Hierboven had je het nog over 5000 per maand. Dus dat het nu maar een twaalfde daarvan is wist ik inderdaad niet. Bovendien staat op de wikimediafoundation website:
"For the fiscal year beginning July 1, 2008 and ending June 30, 2009, we have budgeted $5.9 million in expenses"
Dat is misschien niet allemaal voor wikipedia, wikiquote mag ook wat kosten, maar toch significant hoger dan wat u hierboven schetst. Het scheelt maar een factor 100 (of 1000 bij $5000 op maandbasis)
Dit wordt nog aanzienlijk hoger wanneer er meer eisen worden gesteld aan de kwaliteit van de inhoud, wat natuurlijk bij schoolboeken het geval zou moeten zijn.
Toch geloof ik wel dat hieruit iets kan voortkomen. Op de Universiteit Twente hadden we in de jaren 90 al dictaten die niet meer behelsden dan een ingebonden stapel kopieën. Op zo'n wikiwijs site kan dan een standaard boek worden gepubliceerd, plus aanvullend lesmateriaal.
Onderzoeker schrijft:
"De 316 euro die scholen ontvangen per kind om boeken te kopen besteed men vast liever aan boeken die 5 tot 10 keer goedkoper zijn."
Ja, prima natuurlijk als dingen met behoud van kwaliteit goedkoper zouden kunnen; kostenverlagende innovaties zijn de bron van welvaart. Als ik echter de bestuurskwaliteit bij OC&W en vele schoolbesturen in m'n achterhoofd houd, dan zal dat budget voor 316 euro zo snel mogelijk verlaagd worden, zodat je wel wordt gedwongen om je spullen van Wikiwijs te betrekken, of het nou van goede kwaliteit is of niet.
Onderzoeker schrijft:
"Als een klein deel van de rest door heel Nederland wordt besteed aan het bijwerken (en voorselecteren) van lesmateriaal ..."
Dus er gaat geld besteed worden aan het bijwerken en voorselecteren van lesmateriaal? Wie gaat dat volgens welk model aan wie betalen?
Onderzoeker schrijft:
"Ook hoeft niet iedere docent een eigen selectie te maken, maar krijgt indien gewenst de mogelijkheid daartoe."
Dat begrijp ik allemaal wel, alleen mijn punt is dus steeds dat die nieuwe mogelijkheden ook nieuwe problemen met zich mee gaan brengen. En ik weet ook wie uiteindelijk de prijs voor die problemen gaan betalen: de docenten zelf, en daarmee de leerlingen.
En over die goedkope en goed-ontworpen laptops: dat is weer datzelfde overmatige geloof in technologie dat steeds uit uw betogen doorklinkt. Ik wil juist helemaal geen laptops in mijn lokaal. Niet omdat ik een verstokte digibete docent ben; ik ben 38 jaar, ben afgestudeerd in Geografische Informatiesystemen en heb jarenlang als programmeur in de ICT gewerkt. Ik kan me gewoon niet voorstellen dat een docent met dertig pubers voor zijn neus wél leerlingen met laptops wil, naast mobiele telefoons en mp3-spelers: dus nóg meer afleidende apparatuur in de klas. Lichtere boekentassen met goedkopere inhoud leveren wellicht aanzien, Kamerzetels en ministersposten op, maar het onderwijs wordt er niet beter door; het risico is juist dat het er slechter door wordt.
Hoewel Plasterk en zijn kiezersschare nog niet zover zijn, begint de twijfel aan de zin van ICT in het onderwijs gelukkig wél door te dringen bij ICT-topmensen zelf, zoals Bill Gates (Microsoft) en Craig Barrett (Intel). Zie mijn bijdrage op http://beteronderwijsnederland.net/node/4732, maar ik zal het belangrijkste hieronder voor u neerzetten:
===
Voormalig CEO van computerprocessorfabrikant Intel, Craig Barrett, geeft bij het openen van het IDF (Intel Developer Forum) af op het Amerikaanse en Britse onderwijs.
"despite the influx of technology into education, Barrett insisted (correctly) that the most important thing in any classroom is a good teacher."
"Putting all the new and fancy equipment found in today’s American classrooms aside [Em70: hij schampert ook nog even over digitale schoolborden], much of which is provided by Intel and other tech giants - "A good teacher is the best tool for a good education anywhere in the world," he added.
===
Toespraak t.g.v. 'Boven het maaiveld' - Wikiwijs, *lees verder...*
Een *reactie*
Een *aanbod*
Een *thuisbasis*
En niet vergeten de *didactiek*
*Adios*
Naar aanleiding van de door Adios geciteerde toespraak:
Teleurstellend dat deze minister zich moet verlagen tot drogredenen:
Innovatie helpt om de kwaliteit van het onderwijs te verhogen.
Echt waar? En waar bewijst u dat mee, meneer Plasterk?
Het is niet meer van deze tijd [om schoolkinderen elk jaar weer zo’n 14 kilo aan boeken te laten meezeulen, om nog maar te zwijgen van de bomen die je hiervoor moet kappen.].
Ach ja, het is niet meer van deze tijd ..... om idioot dikke, kleurrijke en slechts eenmalige te gebruiken (werk)boeken te leveren die een godsvermogen kosten. Dáár komt een groot deel van die 14 kilo vandaan, niet van het feit dat de kinderen met wat boeken moeten sjouwen. En doordenkend: die 14 kilo mocht/kon dus kennelijk een aantal jaren geleden nog wel, maar nu niet meer?!
Nog een drogreden is dat 14 kilo leerboeken in gesuggereerd evenredig verband staan met houtkap. Dat is o-n-w-a-a-r, gelogen.
Het is een verdomd kwalijke insinuatie uit het ambtenaren-perk, klakkeloos door Plasterk voorgelezen (die toespraak komt van een toesprakenschrijvert).
Hout uit bos ligt emotioneel goed-&-gevoelig bij het debiele verkiezingspubliek, en schoolboeken raken ook een emotionele snaar. Bedrog, buitengewoon kwalijk van de ambtenaren in kwestie, en stom van Plasterk.
maarten
het tegendeel is het geval.
Immers: gedrukte schoolboeken zijn tamelijk compact en worden meestal wel vijf jaar lang, soms zelfs meer, door verschillende leerlingen gebruikt.
Digitaal materiaal wordt meestal niet alleen vanaf het scherm geconsumeerd, maar inefficiënt enkelzijdig op A4-formaat afgedrukt en na eenmalig gebruik bij het oud papier (of erger) gedeponeerd.
Vandaag werd in Rotterdam bij de 'innovatieproeftuin" een workshop georganiseerd door OC&W over wikiwijs. Hier een kort verslag.
Vera Pieterman van OCW en Martine Kramer van Kennisnet verzorgden de presentatie.
Na een algemeen verhaal over ICT en onderwijs, over de noodzaak van digitaal leermateriaal en over de wenselijkheid een combinatie te hebben van papier en digitaal lesmateriaal kregen we een prachtig promofilmpje te zien over de mogelijkheden van digitale toepassingen.
Dit filmpje
Doelstellingen van wikiwijs zijn:
- verbeteren toegankelijkheid en vergroten beschikbaarheid digitaal lesmateriaal
- professionalisering docenten
- kennis van docentenpopulatie aanwenden
Wikiwijs moet van, voor en door docenten zijn.
Na deze korte inleiding volgde een enigszins rommelige discussie over wikiwijs met zeer uiteenlopende reacties. Hoe moet het met copyright? Een digitaal boek is nog geen digitaal lesmateriaal. Moeten docenten een vergoeding krijgen voor het leveren van inhoud? Etc.
Persoonlijk vond ik het een slecht georganiseerde workshop waarbij er zonder voorbereiding en zonder kaders een zeer algemene discussie werd gevoerd die niets opleverde.
Duidelijk is wel dat er nog niets ligt, de technische infrastructuur ontbreekt vooralsnog.
Meer info verschijnt vanaf 5 december op:
wikiwijsinhetonderwijs.nl
5 December?
A-ha
Duidelijk een geval van "je eigen surprises maken" dus ....
Het filmpje dat je liet zien vind ik wel uitermate slecht. Het is het gebruikelijke joepie-verhaal over ICT zonder echt de voor- en nadelen te bespreken. Het doet me denken aan de joepie-verhalen destijds over de grafische rekenmachine in het wiskunde-onderwijs. Die zou een hele nieuwe generatie kinderen opleveren. Dat hebben we geweten :-)
Voorbeelden van open-source onderwijs zijn wellicht Connexions, Curriki en Open College Textbooks. In combinatie met goedkope drukmethoden zonder tussenpersonen en een grote community scheelt de open-source aanpak docenten veel tijd en geld zonder verlies van kwaliteit.
Behalve lesboeken kunnen hele lessen of colleges ook worden ondersteund bijvoorbeeld met 'open course ware' van bijv. MIT of Utah. Wereldwijd zijn verschillende universiteiten al aangesloten bij het Open CourseWare consortium, waaronder in Nederland de Open Universiteit en TU Delft.
Nog twee interessante praatjes zijn die van Sugata Mitra (hoe kinderen zelfstandig leren) en Ken Robinson (creativiteit in onderwijs).
Ik wil geen zuurpruimerige vraag stellen, maar met je enthousiasme over inhoud, bronnen en gereedschappen (content, sources en tools, ja ik begrijp ook Engels) vraag ik me stiekum een beetje af of je ook lesgeeft en zo ja in welke vorm van onderwijs. Wellicht dat daaruit onze verschillen van inzicht voortkomen.
Als je je kunt vinden in het persbericht op http://www.vrijeschoolboeken.nl/Minister_Plasterk_introduceert_wikiwijs dan is er mogelijk een aanknopingspunt om eens te praten.
@Wiebe van der Worp: misschien lees ik je bericht te letterlijk, maar ook als iemand zich niet (geheel) in het persbericht van Vrijschrift kan vinden kan er toch een aanknopingspunt zijn? De discussie volgend voel ik bijvoorbeeld wel iets voor het bij elkaar brengen van lesmateriaal door medewerking van vele belanghebbenden (docenten, ouders misschien zelfs leerlingen), zoals Vrijschrift voorstaat.
Tegelijk ben ik bang dat er op deze wijze nog steeds alleen ondersteunend materiaal ter beschikking komt. Het degelijk opbouwen van een lesmethode is geen kwestie van zaken bij elkaar zetten op WikiWatDanOok. Zoals elders in deze discussie al betoogd moet je daarbij een doordachte opbouw kiezen waarbij bijvoorbeeld in hoofdstuk 1 al een 'aanloopje' voor hoofdstuk 2 staat enzovoorts. Hoe zorg je ervoor dat de specialisten op dit gebied (de echte methodebouwers) zich ook bij WikiWijs aansluiten? En hoe zorg je ervoor dat de zorgvuldige opbouw van de methode niet wordt verstoord door alleen maar losse stukjes te gebruiken? Dat kan bij een 'papieren' methode natuurlijk ook gebeuren, maar een Wikiconstructie maakt het shoppen m.i. gemakkelijker.
Voorlopig blijf ik zelf bij de lesboeken waarin ik de weg weet en waarmee ik dus de studenten de weg kan wijzen richting méér en degelijke kennis op mijn gebied. Daarmee ben ik niet blind voor nieuwe ontwikkelingen maar wacht nog even af wat er gebeurt. Het verhaal van Plasterk vind ik echter niet bijster overtuigend klinken; holle retoriek is de beste kwalificatie.
Je hebt volkomen gelijk. Een artikel in een wiki is heel wat anders dan een schoolboek. Bij het ontwikkelen van een boek moet er iemand aan de top staan die de kwaliteit bewaakt. Ik denk dan niet alleen aan taalkundigheden maar vooral de bescherming van de methode, het concept.
Het idee achter vrije software en Wikipedia is dat iedereen eraan kan meewerken maar een boekproject lijkt veel meer op een vrij softwareproject dan op een wikipedia-artikel. Een portaal zal dan ook veel meer het uiterlijk hebben van bijvoorbeeld http://savannah.gnu.org/ dan http://www.wikiwijsinhetonderwijs.nl zoals het nu is.
Daarom is het ook geen goed idee om vol enthousiasme op een wiki te duiken en aan de gang te gaan. Aan de andere kant zijn er systemen die wikiteksten omzetten via Latex naar PDF maar dat is allemaal wat summier, daar moet stevig aan geprogrammeerd worden.
Als we samenwerken dan is er 'winst' te behalen: Binnen BON moeten leraren te vinden zijn die aan de slag willen en binnen Vrijschrift zitten mensen met visie en talenten om wensen om te zetten in bits&bytes. Op http://www.vrijeschoolboeken.nl staat bovenaan een link naar een mailinglijst waar geïnteresseerden kunnen discussiëren.
OCW is inmiddels bekend met onze bezwaren en ik denk dat een aantal leden van de Kamercommissie doordrongen is van de licentiekwestie.
Waar trouwens veel mensen zich zorgen om maken is het ontbreken van de 'Non commercial'-clausule bij de Creative Commons-licentie. Dat is niet terecht. Op http://www.vrijeschoolboeken.nl/Gesprek_Taskforce_OCW staat een link naar een presentatie waar diep op de licenties wordt ingegaan, zie blad 10.
Ik lees hier ook het bezwaar tegen laptops. Kan ik mij wat bij voorstellen. Volgens mij zijn e-readers over een paar jaar net zo duur als een digitaal fotolijstje, minder dan Eur 100. Tot die tijd kun je focussen op papier in combinatie met web voor links en extra kanttekeningen.
Kijk, dat is nou nuttige informatie die je geeft. Ik ben erg blij met je genuanceerde houding. Door de nuchtere manier waarop je schrijft over de kansen én de risico's begin ik al weer sympathie te voelen voor het idee.
We kunnen natuurlijk beginnen met het loslaten van de pretentie dat er gehele methodes op het net te vinden moeten zijn. Dat kan later misschien. Losse, aanvullende werkvormen (spelvormen, oefeningen, extra uitleg) zijn ook al handig. Veel docenten hebben hiervan wel iets 'op de plank' liggen.
Ik heb bijvoorbeeld ooit een soort rollenspel geschreven om een vergadering te oefenen, (met het accent op het je houden aan de agenda) toegepast op een technisch bedrijf. Ik heb destijds lang op internet gezocht om te zien of er zoiets was. Zo geldt dat ook voor een zeer uitgebreide uitleg over de spelling van de regelmatige werkwoorden, te beginnen bij de vraag: 'Wat is een werkwoord?' . Het is treurig maar veel van mijn (VMBO-gediplomeerde) leerlingen hebben écht geen idee.
Nog een paar losse kanttekeningen.
Eerst over e-books. Ja, ook die zullen goedkoop worden, maar wil je als docent e-books in de klas? Een paar dingen die ik fout zie gaan:
- De batterijen raken op. Logisch, want ze staan een groot deel van de dag aan. "Meneer, m'n e-book doet het niet meer".
- Ik heb nog nooit een e-book in m'n handen gehad, maar weet niet onder welke hoek je zo'n ding moet houden om er goed van te kunnen lezen. Hoe meer je 'm naar je toe moet houden, hoe minder ik kan zien wat leerlingen voor zich hebben. E-books zullen vast steeds beter worden, maar sowieso zolang ze dat niet zijn, dan is dat een probleem, want:
- Ook een e-book kan veel meer dan een gewoon boek. Je kunt er gewoon je eigen documenten opzetten, met foto's en al. Tijdens de les lekker tijdschriften lezen. Iets wat nu vrij snel opvalt, en dus moeilijk is, kan dan veel gemakkelijker. Meer wangedragmogelijkheden dus voor de leerling, en controleverlies voor de docent. Dat lijkt me zeker in de toch al ontspoorde Nederlandse schoolverhoudingen geen goed idee.
- Verder wil het e-book steeds maar niet doorbreken op de naar elektronica en nieuwigheden hongerende consumentenmarkt, terwijl gewone boeken toch ook behoorlijk duur zijn. Kennelijk is er iets mee. En dat "iets", dat speelt voor een leerling misschien net zo goed. Waarom experimenteren in het onderwijs als zelfs de consumentenmarkt er nog niet eens aan toe is? Vanwaar die angst bij zovelen in het onderwijs om als ouderwets gezien te worden?
Verder over dat delen van materiaal. Nogmaals: prima voor wie het wil, voor zowel aanbieder als afnemer. Maar ook hier heb ik mijn bedenkingen bij, puur afgaand op hoe ik zelf werk. Veel dingen in het leven besteed ik uit. Ik reis per openbaar vervoer, ik koop kleding in een kledingwinkel en mijn voedsel in de supermarkt, bedenk de recepten ook niet zelf, laat mijn spaarbank voor de rente zorgen en noem maar op. Gewoon omdat ik dat makkelijk vind. Maar sommige dingen doe ik juist liever helemaal zelf, zoals reizen (op eigen gelegenheid dus, en niet georganiseerd), leren, aan mijn huis klussen, nadenken over hoe je in het leven functioneert, en ook lesgeven. Waarom? Ik weet het eigenlijk niet; wellicht omdat dat voor mij de meest wezenlijke dingen in het leven zijn. Iets zelf doen, geeft mij dan extra voldoening, en het in samenwerking doen, zou juist niet leuk zijn. Misschien ben ik een uitzondering, maar ik kán me voorstellen dat docenten, voor wie lesgeven wezenlijk is, juist daarom graag hun eigen, aanvullende lesmateriaal maken. Je zou het zelf als niet authentiek kunnen voelen als je het niet zelf gemaakt had. Ik kan me voorstellen dat er dus gewoon weinig vraag is naar lesmateriaal. Het probleem (en de oplossing) is naar ik vermoed dus niet de technologie of de organisatie, maar de stress, het tijdsgebrek en de machteloosheid voor de docent. Maar over veranderbare, kennelijk hoopgevende technologie en organisatie praten is natuurlijk veel prettiger dan moeten strijden voor meer tijd, ruimte en geld.
Ik denk dat het allemaal erg verklaarbaar is, dat docenten liever alleen hun eigen extra materiaal maker in plaats van samen met anderen materiaal voor/van anderen te maken/gebruiken.
Ik heb ooit een aantal colleges gehad van dr. van Amstel, destijds universitair docent aan de TU/e en een leerling van Edsger Dijkstra. Het ging over bewijsbaar correct programmeren.
Een van de zaken die ik heb onthouden is zijn inschatting van de tijd die nodig is om een programma te schrijven. Doe je dat alleen en gebruik je dat programma ook alleen zelf, zo zei hij, dan heb je daar een bepaalde hoeveelheid tijd (zeg t) voor nodig. Wil je hetzelfde programma maken, maar doe je het samen met anderen, dan heb je voor het maken van datzelfde programma 3x zoveel tijd nodig (3t dus). Die extra tijd gaat op aan overleg en expliciet vastleggen van zaken wat in je eentje niet nodig is.
Aan de andere kant kan het zijn dat je dat programma niet voor jezelf ontwerpt, maar voor iemand anders. Ook dan kost hetzelfde programma jou als programmeur 3x zoveel tijd (er moet een handleiding bij, er het moeten allerlei fouten worden afgevangen, de interface moet voor iedereen begrijpelijk zijn etc. Datzelfde programma kost , als je het voor anderen en dus foolproof maakt, 3t tijd.
Maak je nu samen met anderen een programma voor derden, dan kost het 3x3xt of 3^3xt tijd (daar wilde hij niet over twisten).
Bij het maken van lessen / lesmateriaal is hel allemaal nog veel malen extremer. Een les voor mijzelf heb ik desgewenst in 5 minuten voor elkaar. Elke vraag van een student kan ik ter plekke ondervangen, elk probleempje kan ik direct oplossen. Het spiekbriefje (als dat er al is) met het lesplan voldoet perfect. Maar je begrijpt, als een ander mijn les moet uitvoeren, dan heb ik plotzeling zeker 2 uur nodig om diezelfde les te beschrijven en moet ik overleggen met anderen, dan kost het weken van ellende. Vele en vele malen erger, zo'n les samen met anderen dan een programma samen met anderen.
Ooit hebben wij een ELO gekozen mede vanwege de database die erachter zat waardoor het uploaden en delen van lesmaterialen makkelijker zou moeten worden. Maar zelfs binnen een eigen organisatie komt dat niet van de grond. Wat is dat toch?
- Het "Not invented by me-syndroom"?
- Niet door een 'autoriteit' gemaakt?
- Het kost teveel tijd om materialen van anderen je 'eigen' te maken: dan kun je het net zo goed zelf maken (en beter ... ;-) )
- ???
Als mediapedagoog ben ik een groot voorstander van het idee achter wikiwijs. Docenten die zelf materiaal ontwikkelen in een open omgeving. Weg met dat gesloten "kennisdump" mentaliteit in het onderwijs en uitgevers die boeken letterlijk kopiëren naar een digitale vorm. Die fouten hebben we nu te veel te te vaak gemaakt.
Wel jammer en zelfs tenenkrommend om hier te moeten lezen dat organisaties als BON deze omgeving willen "claimen" en als autoriteit willen optreden. Het Ministerie OC&W was heel duidelijk in dat het niet een bedoeling is dat er een organisatie dit tot zich eigen zal nemen. Dus ik zou zeggen: doe alstublieft wat rustig met dit soort uitspraken als "dit is onze kans", "we kunnen onze stempel op dit project drukken", en "optreden als autoriteit". Walgelijk. Dit is precies waarom ik ook mijn twijfels had aan het project. Mensen die het concept niet helemaal snappen en dit soort initiatieven willen "opeisen". In een dergelijke omgeving bestaat geen grote autoriteit of "eigenaarschap". Dat is ook totaal niet de bedoeling van wikiwijs.
Beste J. Gerth,
Ik heb een paar gedachten bij uw bijdragen.
- Ook ik vraag me af wat een mediapedagoog is.
- Uw opmerking dat er geen 'grote autoriteit is' lijkt me correct. Daarom zie ik er weinig in.
- Om het nu meteen walgelijk te vinden als men het niet met u eens is, is overdreven.
- Het is de (deze) mentaliteit en niet het (dat) mentaliteit.
- Het is de (die) gedachte en niet het (dat) gedachte (in uw tekst hieronder).
- Bent u in enig opzicht belanghebbende bij zo'n project?
bijschrift:
Dank zij speurwerk van M. Hoffmann weet ik nu dat een mediapedagoog een Master Of Education is, gespecialiseerd in mobieltjes, iPod's en andere nieuwigheden.
Ik ben benieuwd hoe dit project wordt vormgegeven. Is het werkelijk een toevoeging en een inovatief concept of loopt het uit tot een gesloten ELO-omgeving met wat PDF'jes, "geclaimd" en "gestuurd" door enkele organisties zoals BON nu wil. Ik mag hopen dat het laatste nooit zal plaats vinden.
Daarbij.. waar zijn de leerlingen/studenten in het hele verhaal? Waarom altijd maar dat achterhaalde top-down gedachte? Wordt de leerlingen/studenten niks gevraagd? Daar ontwikkelen wij dan toch voor? Zonder enig luisteren naar de leerlingen/studenten denk ik dat dit een flop gaat worden. Zoals ik net ook al zei... in het ergste geval een gesloten elo-omgeving met wat PDF'jes, geclaimed en gestuurd door (een) enkele organistatie(s). Een vorm en inhoud die dan ook vervolgens amper aansluit aan de doelgroep, want naar hun is niet geluisterd. Lekker pedagogisch en didactisch zijn we dan bezig.
Maar ik heb hoop. Ben blij met hun concept. Nu hopen dat we het goed oppakken en organisaties als BON wat terughoudender zijn met het "opeisen" en "stempel drukken" op een dergelijke omgeving. Dus beste BON... ik zie graag jullie enthousiaste en deelname, maar weest wat terughoudender met dat autoriteit en opeisen. Dan maken we meer kans met dit initiatief.
Beste JGerth,
Ik ben zeer bekend met het wikiconcept. Heb daar geen enkel bezwaar tegen en maak er graag gebruik van. Maar voor mijn onderwijs wil ik zelf bepalen wat ik goed onderwijs vind. Het gaat me daarbij niet om wiki of om uitgevers. Het gaat enkel en alleen om goed onderwijs. En daarbij ben ik in het geheel niet terughoudend.
Uw opmerking over de achterhaalde top down gedachte is op velerlei manieren hier op het forum besproken. Het komt er op neer dat er niets achterhaalds is aan de gedachte dat iemand die kennis heeft dat overbrengt op iemand die die kennis niet heeft. Dat heet opvoeden, onderwijzen, staan op de schouders van reuzen of hoe je het ook wilt noemen. De methode werkt uitstekend en is hooguit "achterhaald" in de ogen van een beperkte groep onderwijsvernieuwers in een klein landje aan de Noordzee. In de rest van de wereld, en zeker daar waar de schoolresultaten veel beter zijn dan bij ons, wordt die visie nog steeds gehanteerd. Internationaal succesvol, zou ik zeggen.
Leerlingen zijn juist leerlingen omdat zij veel dingen niet weten/kunnen. Verder zijn een belangrijk deel van die leerlingen (hersenonderzoek heeft dat aangetoond) niet in staat tot enige planmatige aanpak. Het lijkt me geen goede gedachte om juist deze mensen te laten bepalen wat er geleerd moet worden en dat geleerde dan ook zelf te construeren. De ellende die deze visie veroorzaakt kun je dagelijks in elke krant lezen.
Beste 9_11,
U spreekt over "mijn onderwijs".., maar moet het niet zijn "het onderwijs voor mijn/die ik geef aan mijn leerlingen/studenten"? Waar zijn dan die hele leerlingen en studenten in het hele verhaal? Ik zeg niet dat de leerlingen het maar zonder begeleiding uit moeten zoeken. DAT is juist de fout die gemaakt word in het "Nieuwe Leren", niet eens zozeer het Nieuwe Leren zelf. Eigenlijk is het Nieuwe Leren niet eens wat ik bedoelde. Dat is ook helemaal niet nieuw. Dat bestaat al 100 jaar en uit het werk van mensen als John Dewey kunnen we nu ook nog veel leren. Zoals ieder pedagoog en leraar weet moet het onderwijs goed aansluit bij de lerenden en zijn leefwereld. Dus luisteren naar je leerlingen/studenten en daar op in spelen. Dat is tegenwoordig ver te zoeken. Waarom mag ik als student geen inspraak hebben op mijn eigen onderwijs? Gelukkig is dat bij ons niet ten sprake.
Ik bedoel ook niet dat leerlingen in het VO alles zelf moeten gaan plannen. Tenminste ik neem aan dat u deze doelgroep bedoeld, gezien het onderzoek dat u aanhaalt (cliche onderzoek waar men zo vaak en snel naar verwijst, terwijl ik grote twijfels heb over deze beweringen). Wat ik zozeer bedoel is dat de digitale leermiddelen aansluiten bij de leerlingen. Dus wat kunnen ze allemaal al en hoe gebruiken ze nu nieuwe media en dergelijke. Standaard didactische aspecten die ik hopelijk toch niet verder hoef uit te leggen. Als we echter niet luisteren en leren van onze leerlingen ben ik bang dat er de zo gezegde gedigitaliseerde boekjes in PDF vorm in een elo terecht komen en totaal niet aansluiten bij de leerlingen. En dat zou erg jammer zijn.
Een beetje flauw hoor, die opmerking over mijn onderwijs. Het is volslagen helder wat ik daarmee bedoel. Door hier een opmerking over te maken suggereert u dat ik me op geen enkele manier iets zou aantrekken van de leerlingen/studenten waaraan ik les geef. Onzin natuurlijk. Maar ik kies wel degelijk voor de term "mijn onderwijs" want ik ben degene die bepaalt hoe dat onderwijs er uit ziet, niet de studenten. Vanzelfsprekend zorg ik dat ik op de hoogte ben van hun achtergrond, zodat ik weet wat ik kan verwachten, maar het blijft mijn onderwijs, gekoppeld aan het vak en de stof die ik in die tijd zal onderwijzen.
Het is ook wat al te hooghartig om te pretenderen dat ik in mijn situatie (groepen van 25 studenten, afkomstig uit 15 verschillende landen, van China tot Venezuela), allemaal onderwijs op maat zou verzorgen, aansluitend bij wat ze kennen en kunnen. Nee hoor: sommige studenten horen iets wat ze wellicht al wisten, andere studenten zullen op eigen gelegenheid iets in moeten halen. Daar is allemaal niets mis mee. Ik heb het ook wel eens anders geprobeerd, heb in kaart gebracht wat iedereen al kon en wist en heb ze zelfstandig in groepjes laten werken en die groepjes begeleid. Het zijn de slechtste lessen die ik heb gegeven. Studenten blijken namelijk helemaal niet te weten wat ze wel en niet weten. Beter Eén goede les, voor iedereen hetzelfde, dan 5 aanpakken op maat.
Mag een student/leerling inspraak hebben in zijn eigen onderwijs? Elke student mag zeggen wat hij van "mijn" onderwijs vindt. Ik hoor het graag. Is het wellicht te gemakkelijk, of heeft hij er veel moeite mee. Vertel het me, dat maakt het voor mij gemakkelijker. Maar inspraak? Lijkt me niet! Als de student iets zou willen waarvan ik denk dat het nutteloos is, moet ik dan doen wat die student zegt? Kom nou. Ik heb verstand van mijn vak, de student (nog) niet. Dus bepaal ik wat er gebeurt. En soms laat ik daarbij studenten vrij, dan mogen ze van mij kiezen. Maar dat is anders dan inspraak. Ze zijn geen klant en het is geen democratie.
Overigens zijn de studenten, bijna zonder uitzondering, meer dan tevreden over de lessen die ik geef, Men geeft aan zeer veel te leren in een heel plezierige sfeer.
Elders op dit forum staat dat IVA Driebergen, een HBO voor de autobranche en management een zeer hoge score heeft behaald in de keuzegids hoger onderwijs. Ook bij IVA Driebergen bepaalt de opleiding, de docent wat er wordt geleerd. Ook daar zijn de studenten, net als bij mij, zeer tevreden.
Weet u wat ik denk, ik denk dat studenten/leerlingen alleen maar inspraak wensen bij slechte docenten, bij opleidingen waar ze aan hun lot overgelaten worden, waar contacturen zijn vervangen door projecten, groepswerk en virtueel leren. En daar kan ik het me goed indenken.
De standaard didactische aspecten die u hopelijk niet meer uit hoeft te leggen kunnen wat mij betreft bij het groot vuil. Ze zijn leugenachtig en brengen niets dan ellende. Uw opmerking hierover is overigens nogal uit de hoogte, maar dat terzijde. Mijn ervaring (een lange ervaring waarbij ik met alle denkbare en ondenkbare ICT hulpmiddelen heb gewerkt en in een zeer breed scala van leersituaties) heeft me geleerd dat er nauwelijks digitale leermiddelen zijn die werkelijk aansluiten bij wat een leerling al dan niet kan. Natuurlijk zijn er al 30 jaar of zo programma's waarmee kinderen sommetjes kunnen oefenen of d-s en t-s. Sommige van die programma's passen de moeilijkheid aan bij wat een kind al kan. Prachtig en niks mis mee, maar met een boek kan dat ook. Maak de rijtjes sommen totdat je het niet meer moeilijk vindt, maak dan een moeilijker rijtje. Werkt ook goed en leidt minder af dan al die computers in de klas.
Onderzoek heeft aangetoond (maar ook dat zal u niet geloven) dat de opleiding van de docent verreweg de belangrijkste factor is bij het leerresultaat van de leerling. Het gaat dus NIET om de grootte van de klassen, het gaat dus NIET om allerlei werkvormen, het gaat dus NIET om het gebruik van computers. Het gaat om de opleiding van de docent.
En een goede docent is zeer wel in staat om voor ZIJN onderwijs een keuze te maken uit de beschikbare leermiddelen.
volgens mijn teller, waar ik het al eerder over had:
http://www.longhurstsolutions.com/character-word-counter.html
Spelregel nr. 4: Commentaren mogen niet langer zijn dan 2000 karakters (± 400 woorden).
Door een bug in de software werkt de automatische karaktergrens niet voor moderatoren. Laten we de mogelijkheid voor moderatoren om langere commentaren te geven maar zien als een beloning voor hun vrijwilligerswerk voor de BONsite.
1; 2; 3; 4; 5 (zie ook *taxonomy*); 6; 7; 8; 9; 10; 11; 12
*Beloning ????*
*Bijeenkomst van moderatoren*
... die zeggen gewoon "That's not a bug, it's a feature!" :-)
Er zijn er meer die dat zeggen:
1; 2; 3; 4; 5; 6
*Veel plezier*
Adios
Uit wikiwijs kan je dan ook zelf kiezen wat u goed onderwijs vind en zelfs nog aan toevoegen wat u waardevol vind voor het onderwijs. Niemand die u iets opdringt, u kunt het samen en/of zelf uitzoeken en samenstellen. En fouten kan je herstellen. De wisdom of crowds. Echter vraagt dat wel van docenten om open te staan voor ander materiaal en om eigen materiaal en gedachtes te delen. Het "ik weet het beter en maak het zelf wel uit" mentaliteit gaat dan niet echt werken. Ik schets het nu misschien wel erg zwart-wit, maar het is toch wel wat ik vaak tegenkom in het onderwijs en daarom twijfel of het idee van wikiwijs gaat werken, hoe erg ik het ook aanmoedig. Samenwerking tussen opleidingen en ook scholen gaat om die reden vaak ook erg moeilijk.
En internationaal succes met de top-down benadering? Misschien in landen als China ja, maar in het westen is het bar slecht en heeft geen toekomst. Kijk maar naar de USA waar het nog traditionelere onderwijs nog slechter is dan hier. (Dus slecht onderwijs heeft niks te maken met nieuwe leren of welke vorm dan ook, maar met slecht management, beleidsvoering en didactiek.)
Leren aan, met en van leerlingen, daar gaat het om. Het enkelzijdig kennis dumpen in hokjes heeft geen toekomst voor 21 eeuws onderwijs. En hopelijk is de wikiwijs-project een stap in de goede richting, al betwijfel ik al erg of het een succes gaat worden.
JGerth schrijft: "Uit wikiwijs kan je dan ook zelf kiezen wat u goed onderwijs vind en zelfs nog aan toevoegen wat u waardevol vind voor het onderwijs. Niemand die u iets opdringt, u kunt het samen en/of zelf uitzoeken en samenstellen."
Die keuze is ook mogelijk bij gedrukte boeken, al zal dat in een 'Wikivorm' veel gemakkelijker zijn. Vraag blijft wel hoe je de methodische opbouw van de lesstof gaat bewaken. Daar zal toch een of ander raamwerk voor moeten zijn. En wie gaat dat raamwerk maken en bewaken?
"Het "ik weet het beter en maak het zelf wel uit" mentaliteit gaat dan niet echt werken."
Die mentaliteit blijkt inderdaad te bestaan; hebt u suggesties hoe die mentaliteit te veranderen is?
"Ik schets het nu misschien wel erg zwart-wit, maar het is toch wel wat ik vaak tegenkom in het onderwijs [...]"
Vanuit welke rol komt u dit vaak tegen in 'het onderwijs'?
"En internationaal succes met de top-down benadering? Misschien in landen als China ja, maar in het westen is het bar slecht en heeft geen toekomst. Kijk maar naar de USA waar het nog traditionelere onderwijs nog slechter is dan hier. (Dus slecht onderwijs heeft niks te maken met nieuwe leren of welke vorm dan ook, maar met slecht management, beleidsvoering en didactiek.)"\
Beetje open deur die u hier intrapt. Bovendien is in Amerika het Nieuwe Leren al vele jaren geleden bij het grofvuil gezet omdat men doorkreeg dat het niet werkte (zoekterm: Project Follow Through).
"Leren aan, met en van leerlingen, daar gaat het om. Het enkelzijdig kennis dumpen in hokjes heeft geen toekomst voor 21 eeuws onderwijs."
Naar mijn mening is dit een zeer eenzijdige voorstelling van zaken. U doet het nu voorkomen alsof 'het onderwijs' momenteel alleen 'kennis dumpt' en dat is simpelweg niet waar. Kijkend naar de CGO-ontwikkelingen in het MBO - los van wat je daarvan vindt - is zo'n stelling toch niet houdbaar? En daarnaast is 'het onderwijs' (om die generalisatie even vast te houden) al heel lang bezig om niet alleen kennis over te dragen maar ook de jeugd te ontwikkelen.
U heeft het over 'de wisdom of crowds', half Engels, half Nederlands dus. Ik zou me daar niet al te zeer op verlaten. De wijsheid van menigten heeft in Duitsland (bij de 'Krauts', als ik ook eens iets Engels mag zeggen) ooit Hitler aan de macht gebracht, bij ons de gebroeders de Witt het leven gekost en in het voetbalstadion menig onschuldig omstander een blauw oog opgeleverd. Minder vriendelijke geesten, zoals ik, noemen dat gewoon kuddegeest en hebben niet de overtuiging dat er wijsheid in zo'n kudde zit. Waarom zou dat bij wikkiewikkie zo anders zijn? Alleen omdat ze achter een computer niet allemaal tegelijk 'alle ***** dood' kunnen roepen?
Er zit wel iets meer in dan dat, Bernard: http://en.wikipedia.org/wiki/The_Wisdom_of_Crowds
Ik heb het gelezen, maar ik ben niet onder de indruk. Ik denk dat een menigte, zelfs als zij zich niet bezighoudt met massahysterie of kuddedenken, noodgedwongen alleen maar ZEER langzaam aan iets kan werken. Stel daartegenover eens het wetenschappelijk vernuft en de wendbaarheid van een paar gefascineerde individuen. In de wetenschap zijn de grootste prestaties te danken aan het werk van enkelingen, niet aan dat van de massa. Educatief materiaal hoeft dan misschien geen eersteklas wetenschappelijk werk te zijn; het moet echter wel meer zijn dan de luidspreker van de middelmaat. Ik vrees dat wikkiewikkie precies dat laatste zal worden.
Het zou goed zijn als BON een redactieraad zou oprichten die het uitgeven in eigen beheer van volgens haar goede leerboeken tot doelstelling heeft. Het auteursrecht van die boeken komt dan bij BON te liggen maar BON kan naruurlijk best aan docenten die veel hebben bijgedragen aan het tot stand komen van een succesvol boek een honorarium (eregeld) uitbetalen. De redactie kan wachten op docenten die zich opgeven voor het waagstuk van het schrijven van een boek. Als dat gebeurt kunnen die docenten de vorderingen met het boek publiceren op de website van de BON-redactie zodat collega' docenten in een vroeg stadium met voorstellen tot verbeteringen kunnen komen. De redactieraad beslist uiteindelijk of een leerboek als BON-boek mag verschijnen. Elke school mag natuurlijk voor eigen gebruik dingen aan het leerboek veranderen.
Bij BON-boeken denk ik in de eerste plaats aan normale leerboeken die de gebruiker in digitale vorm toegestuurd krijgt of van de website kan afhalen en waarvan hij zelf een gedrukte versie in A4-formaat maakt.
Misschien melden zich helemaal geen schrijvers bij de BON-redactieraad maar misschien ook wel en daarom loont het de moeite om een BON-redactieraad op te richten.
Seger Weehuizen
Ai ai ai Bernard, een echte reductio ad Hitlerum, en een voorbeeld van de wet van Godwin. Had ik hier nog niet gezien, jammer.
Beste JGerth,
Je vraagt je af waar de leerlingen zijn in het hele verhaal, maar die leerlingen zitten in de hoofden van de docenten. Elke keer als ik een les voorbereid en iets voor mijn leerlingen maak (een overzicht, een aantekening, een selectie videobeelden op een dvd, toetsopgevan) dan zitten die leerlingen in mijn hoofd, dan verplaats ik mij in hen, omdat ik wil dat zij iets leren, en op een zo prettig en efficiënt mogelijke manier.
Natuurlijk is wat ik bedenk nooit in één keer goed; dat merk ik aan de reacties van mijn leerlingen. Dan schaaf ik het bij voor de volgende keer, zodat het dan voor mijn leerlingen beter loopt.
Ik denk dat lesboekenschrijvers, of ze nou voor uitgeverijen werken of belangeloos voor "Wikiwijs", doorgaans ervaren docenten zijn die hun schrijf- en vormgeefwerk doen met de nodige ervaring met leerlingen in hun hoofd.
Overigens hoef je denk ik niet bang te zijn voor BON-invloed op Wikiwijs, omdat de kans groot is dat Wikiwijs een flop zal worden nog voordat BON er invloed op kán uitoefenen, om redenen die hier al uitgebreid genoemd zijn (not-invented-by-me, tijdrovendheid, etc.). Het zelfgebouwde kennisdeelsysteem van het Internetbedrijf (herhaaldelijk hoog scorend in Intermediairs "beste werkgever van het jaar") waar ik ooit werkte, was óók een jammerlijke mislukking.
Liefst zou ik zien dat de mensen die hierin tóch geloven, zoals u, hier hun eigen geld risicodragend bij de overheid in konden steken, in een soort van weddenschapsvorm als het ware. Bij gebleken succes zouden jullie je geld in veelvoud terugkrijgen; bij mislukking zouden jullie het kwijt zijn. "Put your own money where your mouth is", in plaats van experimenten te doen met andermans (belasting)geld.
Ik weet overigens al wie er de schuld zullen krijgen zodra de flop onontkenbaar wordt: die vreselijke docenten die het concept maar niet begrijpen.
Beste EM70,
Gelukkig zitten de kinderen figuurlijk in uw hoofd. Wat ik echter bedoelde heb ik grotendeels al in voorgaande reacties uitgelegd.
Ik snap even niet waarom er geen belastinggeld mag gaan naar initiatieven voor onderwijsinnovatie. Dat is toch heel relevant voor de gehele maatschappij? Nee, laten de mensen die allemaal met een blik wielen op een bepaalde weg willen rijden dan ook maar zelf betalen voor dat stuk asfalt. Ik neem de trein dus wil ik niet dat dat van mijn belastingcenten word betaald. Beetje krom argument zeg..
Daarbij.. ik geloof ook niet in een succes van wikiwijsheid. Het idee is goed, maar valt moeilijk uit te voeren. Daar getuigen vele reacties hier ook van. Of ik daar die "vreselijke docenten die het concept maar niet begrijpen" de schuld van wil geven: absoluut niet! Jammer dat je dat zou denken. Zoals ik al eerder zei, dat valt meer te wijten aan onder andere management en het onderwijsstelsel zoals we die vaak zien. Daar past het nu nog niet helemaal in. Tevens past het nog niet in het "docent zijn" van tegenwoordig.
Dus ik besteed mijn geld nu nog even aan mijn huur, mijn studie en aan eten en drinken, in plaats van op de straat gaan leven.
Je schreef:
"Ik snap even niet waarom er geen belastinggeld mag gaan naar initiatieven voor onderwijsinnovatie. Dat is toch heel relevant voor de gehele maatschappij?"
Software-innovatie is ook relevant voor de gehele maatschappij, maar we steken, bij mijn weten, ook geen geld in de ontwikkeling van bijv. Linux, of de facilitering daarvan. Wikipedia is ook zonder overheidssteun van de grond gekomen. Ik ben ook helemaal niet tegen overheidssteun, integendeel, ik ben zelfs lid van een partij die een sterke overheid hoog in het vaandel heeft staan. Maar steun moet wel zinvol zijn, en dat is het hier in mijn ogen niet.
Waar ik moeite mee heb, is dat er belastinggeld gaat naar het bevorderen van iets wat allang had bestaan als het werkelijk een goed idee was. En waar ik ook moeite mee heb, is dat de mensen die in het idee geloven, er naar mijn sterke vermoeden niet hard genoeg in geloven om er hun eigen geld mee op het spel te zetten als dat mogelijk zou zijn. Dat is natuurlijk moeilijk om daadwerkelijk te testen. Bij grote bouwprojecten kan dat bijvoorbeeld wel: private partijen kunnen dan meebetalen. Maar als die zich terugtrekken maar tegelijkertijd de overheid oproepen wél door te gaan, dan is er natuurlijk iets niet pluis.
Ik wantrouw voorstanders van onderwijsinnovatie op kosten van anderen vooral als de aanjagers daarvan er zelf voordeel van hebben , in de vorm van directe of indirecte baantjes, inkomsten, gelden of wat voor persoonlijke voordelen dan ook. Dan gaat het helemaal niet om "relevant voor de hele maatschappij", al zal met dat natuurlijk graag voorwenden, maar om "ik word er beter van". Ik beweer overigens niet dat dit hier het geval is, maar het onderwijs staat er ondertussen wel bol van, en voor goedopgeleide docenten is ondertussen niet genoeg geld.
Je schrijft verder:
"Het idee is goed, maar valt moeilijk uit te voeren."
Volgens mij is de kern van een goed idee dat het onder meer goed uitvoerbaar is. Iets kan toch niet een goed idee zijn, maar tegelijkertijd moeilijk uitvoerbaar? Goeie ideeën moeten toch altijd sowieso onder meer technisch, organisatorisch, juridisch en financieel uitvoerbaar/haalbaar zijn?
Deze draad heb ik nog eens doorgenomen van voor tot achter en samengevat. Bij tegenstrijdigheden heb ik zelf een beslissing genomen waarvan ik denk en hoop dat er wel consensus mogelijk is.
De belangrijkste aanname is dat ik ervan uitga dat leerkrachten de licentiekwestie doorzien en gaan voor een licentie die overeenkomt (of eigenlijk gaat komen) met die van Wikipedia en de enorme hoeveelheid bestanden op de Wikimedia-meent http://commons.wikimedia.org/wiki/Hoofdpagina. De reden is voor de hand liggend, je wil daar maximaal uit kunnen putten, je wil compatibel blijven. Zie ook http://www.vrijeschoolboeken.nl/Kernpunten voor uitleg.
De samenvatting staat op http://www.vrijeschoolboeken.nl/Wat_vinden_de_leerkrachten_van_Wikiwijs en ik ben benieuwd naar reacties.
Uiteraard zijn er mensen die het met bepaalde stellingen niet eens zijn, dat is inherent aan een grote groep. Wat ik mij wel afvraag is of er binnen BON voldoende consensus is om net als Wikimedia Nederland achter het concept van vrije schoolboeken te staan (en dan met name licentietechnisch).
Ik vertegenwoordig niet de mening van BON, maar verwacht niet dat BON achter het concept van vrije schoolboeken gaat staan.
Het lijkt me dat BON achter het concept van goede schoolboeken en goede docenten staat. Het simpele feit dat schoolboeken vrij zouden zijn is geen garantie, noch een indicatie voor de kwaliteit daarvan.
Dag 1989, ik ben ook BON niet, maar zit een fractie dichter bij het vuur :-)
Ik denk zelf - met nadruk op zelf - dat BON niet alleen voor goede boeken moet zijn maar ook voor structuren die goede boeken kansrijker maken. Ik denk ook dat BON voor structuren moet zijn die de docent de maximale invloed geven op zijn of haar eigen werk. Wikiwijs heeft de potentie om op beide punten hoog te scoren, en mijn sympathie gaat er daarom - gekwalificeerd - naar uit.
De kwalificatie bestaat eruit dat ik grote beren op de weg zie, precies op het vlak van de licentie. Met de juiste licentie kan het heel mooi worden; met de verkeerde wordt het niks, en mogelijk zelfs contraproductief. Wiebe van der Worp heeft het hier en elders al netjes verwoord, daar hoef ik niets aan toe te voegen.
Maar Mark, hoe kun je via Wikiwijs meer invloed krijgen op je eigen werk als je al geen tijd hebt om je lessen behoorlijk voor te bereiden?
Volgens mij is dit voor docenten net zo'n ver-van-m'n-bed show als die registratiekwestie. In het beste geval heb je er geen last van. En in het beste geval is dit project vooral een leerproces voor de gelovigen en de wanhopig om ideeën en geld verlegen zittende overheid: leren hoe het níet moet; ontdekken wat níet werkt.
Uitgevers zijn goed in het bedienen van de markt. Zijn de boeken over de hele linie slecht, dan is er op die markt kennelijk vraag naar slechte boeken. Dát lijkt me het echte probleem, en dat zie ik door het in het leven roepen van Wikiwijs niet opgelost worden. Of zie jij een klein clubje kritische docenten voor je (te klein voor een uitgever om te bedienen) dat een eigen methode uit de grond gaat stampen die het vervolgens zelf gaat gebruiken? En waarom zouden die elkaar nu niet kunnen vinden op het internet?
Misschien zie ik iets over het hoofd; dan hoor ik het graag.
Het lijkt me toch handiger als de internetroutes, die de docenten van het kritische clubje opsurven bij één punt afgesurfd gaat worden: de redactieraad van BON. Vooral als het clubje blijkt te kunnen groeien. Omgekeerd bevordert het bestaan van een BONredactieraad de bekendheid van de alternatieve boeken.
Seger Weehuizen
Dus je wilt als het ware een meerdaagse wandelroute uitzetten voor mensen die eigenlijk hun huis niet uitkunnen? Ik vind het natuurlijk prima, en nogmaals, ik laat me graag verrassen, maar zelf zou ik er niet te veel tijd en energie insteken, en er ook niet al te hoge verwachtingen van hebben.
Beste mensen, er is maar een zeer beperkte groep leerlingen die effectief uit boeken kan leren. We hebben het dan over de betere vwo-leerlingen en de gymnasiasten. Havo-leerlingen lezen slecht en hebben zelfs met een uitstekend boek moeite om uit letters en woorden de juiste betekenis te distilleren. Voor vmbo-leerlingen geldt in nog sterkere mate. Deze leerlingen hebben baat bij goede begeleiding van inspirerende docenten die hen de juiste dosering leerstof in de vorm van woorden en letters aanbiedt, maar daarnaast de leerstof aanbiedt met andere media (beeld en geluid), en leerlingen uitdaagt om met de leerstof aan de gang te gaan (reuring in het werkgeheugen, zoals Gerard Westhoff dat noemt).
We hebben in het onderwijs in Nederland niet zo heel veel behoefte aan nog meer tekstgebaseerd lesmateriaal. Dat is al meer dan voldoende voor handen op betrouwbare sites als kennislink en betrouwbaar vindbaar via davindi.kennisnet.nl. We hebben in de praktijk schreeuwende behoefte aan nog veel meer korte videoclips a la Teleblik. We hebben behoefte aan heel veel zelftoetsen, zodat leerlingen zelf kunnen peilen of hun kennis op het gewenste niveau is. We hebben behoefte aan veel meer mensen uit de beroepspraktijk die bereid zijn om, via de media die ons ter beschikking staan, hun kennis en ervaring met onze jonge mensen op een laagdrempelige manier te delen. We hebben behoefte aan goede opdrachten voor leerlingen die hen uitdagen om zich de benodigde kennis echt eigen te maken, liefst in een omgeving die zoveel mogelijk lijkt op de uiteindelijke beroepspraktijk.
Beste mensen, alsjeblieft niet nog meer tekst!
Allereerst van harte welkom Cientje!
Je schrijft: Beste mensen, er is maar een zeer beperkte groep leerlingen die effectief uit boeken kan leren. We hebben het dan over de betere vwo-leerlingen en de gymnasiasten. Havo-leerlingen lezen slecht en hebben zelfs met een uitstekend boek moeite om uit letters en woorden de juiste betekenis te distilleren. Voor vmbo-leerlingen geldt in nog sterkere mate
Vrij vertaald: beste collega's, kinderen kunnen niet meer lezen en dus geven we ze televisievoer.
Eerlijk gezegd ben ik nogal onthusts van deze vrolijke constatering. Leerlingen kunnen niet meer lopen, dus geven we ze een scooter, ze kunnen niet meer rekenen, dus geven we ze een rekenmachien, ze kunnen niet meer schrijven, dus mogen ze hun werk inspreken en als mp3 emailen, ze kunnen niet meer spreken, dus mogen ze rappen of een tekening maken.
Misschien is dat toch niet de weg die ik zou willen kiezen.
Helaas komt deze redenering me zeer bekend voor. Bij rekenen heeft zich precies hetzelfde afgespeeld. Telkens vergezeld van de mededeling dat breuken optellen, staartdelen, algebra of wat dan ook, eigenlijk niet belangrijk is. Nu, na een gevecht van jaren is Nederland tot inzicht gekomen dat het echt zo niet meer verder kan.
Maar.. dat lezen kunnen we gemakkelijk nog een paar decennia laten versloffen. Havisten kunnen nu eenmaal niet lezen. Alsof het wel %^%$# een natuurverschijnsel zou zijn in plaats van een bewust gevolg van door de maffia versierd onderwijs. Hoe is het mogelijk dat ik zo snel na kerst mijn vreedzame gedachten al geheel en al kwijt ben. Ach: we hebben behoefte aan plaatjes en liedjes, ze kunnen nu eenmaal niet lezen. STOP DE PERSEN zou ik zeggen. GA DIE KINDEREN LEREN LEZEN. Stop de lammekakkerigheid van het toegeven aan dingen die "ze" nu eenmaal niet kunnen. Bah!
Clientje schrijft: We hebben in het onderwijs in Nederland niet zo heel veel behoefte aan nog meer tekstgebaseerd lesmateriaal. Dat is al meer dan voldoende voor handen op betrouwbare sites als kennislink en betrouwbaar vindbaar via davindi.kennisnet.nl.....
Wat een kabaal, 9-11-1989, die "Mauer" kost je toch heel wat kruim, of moet ik dit al een beetje gaan lezen als nine-eleven ?
1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; 10
*Adios*
Cientje schrijft:
Beste mensen, er is maar een zeer beperkte groep leerlingen die effectief uit boeken kan leren. We hebben het dan over de betere vwo-leerlingen en de gymnasiasten. Havo-leerlingen lezen slecht en hebben zelfs met een uitstekend boek moeite om uit letters en woorden de juiste betekenis te distilleren. Voor vmbo-leerlingen geldt in nog sterkere mate.
Dus volgens Cientje is 90 tot 95% van de Nederlandse 16 jarigen functioneel analfabeet. En zij lijkt dat gezien haar verdere commentaar niet erg te vinden.
Nederland derde wereld land.
Clientje schrijft: Beste mensen, er is maar een zeer beperkte groep leerlingen die effectief uit boeken kan leren.
En mark79 concludeert: Dus volgens Cientje is 90 tot 95% van de Nederlandse 16 jarigen functioneel analfabeet.
Let op dat "functioneel".
Wikipedia: Een analfabeet is iemand die de vaardigheid in lezen, spellen en schrijven niet of in onvoldoende mate beheerst. In het Nederlands wordt onderscheid gemaakt tussen analfabeten en laaggeletterden. Laaggeletterden kunnen wel lezen en schrijven, maar beheersen deze vaardigheden niet goed genoeg om te kunnen functioneren in de samenleving.
Moet ik dan begrijpen dat mark79 met "functioneel analfabeet" laaggeletterd bedoelt ?
*Lees verder...* en.....*verder...*
Interessant allemaal.....
*Adios*
Ja, zo moet je dat begrijpen.
rukt het HD bord op. Alles beschikbaar, zonder krijtje. Zonder beroep op concentratie, uithoudingsvermogen en (denk ik,) fantasie. De fantasie om zelf iets te verzinnen. Wel fijn is, dat de kinderen weer even rustig zitten te kijken. Juf en enkele meester kunnen even uitrusten. 't Onderwijs past zich "effectief ", aan, aan de veranderende doelgroep. Als niemand meer weet, wat analfabeet betekent, is er geen probleem meer.
Natuurwetenschap en Techniek gaf in het Novembernummer een goede voorzet met de NWT's grote evolutietest met uitdagende vragen. De antwoorden kunnen leerlingen op internet opzoeken en bediscussieren (de vragen zijn zodanig dat het wel even zoekwerk kost voor leerlingen om betrouwbare antwoorden te vinden, zo makkelijk is dat niet!). Juist dan wordt er geleerd!
Als we al met elkaar doorgaan op deze weg van wikiwijs of vrije schoolboeken laten we er dan met elkaar werkelijk iets nieuws van maken. Substitutie is een te makkelijke stap: doen wat we altijd al deden (teksten schrijven) maar dan nu digitaal. Kunnen we met elkaar de volgende stap betreden? Een stap op weg naar beter onderwijs, effectief gebruik makend van de media zoals deze ons ter beschikking staan? Hoe ziet beter onderwijs er dan eruit?
Cientje schrijft: "Natuurwetenschap en Techniek gaf in het Novembernummer een goede voorzet met de NWT's grote evolutietest met uitdagende vragen. De antwoorden kunnen leerlingen op internet opzoeken en bediscussieren (de vragen zijn zodanig dat het wel even zoekwerk kost voor leerlingen om betrouwbare antwoorden te vinden, zo makkelijk is dat niet!). Juist dan wordt er geleerd!"
Zal ik eens een gek voorstel doen? Bediscussieer diezelfde vragen in een klaslokaal waar zich op één wand een krijtbord bevindt en voilà, dan wordt er minstens net zo goed geleerd. Moet je uiteraard wel die door Cientje gewenste "inspirerende docent" hebben, dat lijkt me duidelijk. Helaas wordt het die docent steeds moeilijker gemaakt om zijn/haar vakkennis door te geven.
"Kunnen we met elkaar de volgende stap betreden? Een stap op weg naar beter onderwijs, effectief gebruik makend van de media zoals deze ons ter beschikking staan? Hoe ziet beter onderwijs er dan eruit?"
Ik zou zeggen: doe eens een voorzet voor dat 'betere onderwijs' die wat verder gaat dan de oproep om het leeuwendeel via digitale weg aan te bieden.
Een inspirerende docent met geen boeken en heel veel ICT-gedoe.
Het valt me nu pas op, (de vragen zijn zodanig dat het wel even zoekwerk kost voor leerlingen om betrouwbare antwoorden te vinden, zo makkelijk is dat niet!). Juist dan wordt er geleerd!
Een opmerkelijke uitspraak. Alsof je iets beter leert als het zoeken naar de informatie lastiger is. Alsof je kinderen leert rekenen door de rekenboekjes te verstoppen. Als ze die dan na een hele ochtend zoeken hebben gevonden, dan pas leren ze goed rekenen. Je moet het de kinderen niet te makkelijk maken natuurlijk
Zo hebben we ook meteen de didactiek voor Engels en Frans te pakken: verstop de leerboekjes! En natuurlijk ook voor punniken en macrameën. Leren = kunnen opzoeken. Hoger onderwijs impliceert goed verstopte leerboekjes. Zoek eerst de computer, zoek dan je inlog en wachtwoord, verstop google. Mogelijkheden te over. Wat een inspiratie.
Vaak kun je het absurde van een denkwijze laten zien door deze tot haar uiterste consequentie op te rekken. Zo ook de dogmata achter het zelfstandig werken.
"Een stapje verder dan zelfstandig werken is: opzettelijk foute antwoorden geven! Het leerproces tegenwerken! Dan wordt er pas echt goed geleerd. Ga maar na: kinderen leren alleen op hun eigen verstand te vertrouwen en elke autoriteit tot zijn laatste snik te wantrouwen. Dat kweekt een kritische, zelfstandige geest."
Het idee van vrije schoolboeken van Wiebe van der Worp is prima. Daarbij zit echter wel een onderwijskundige adder onder het gras.
Alle ideeen over gratis schoolboeken, vrije schoolboeken en wikiwijs gaan ervan uit dat onderwijsinhoud bestaat uit letters in bepaalde volgorde en dat lerenden deze onderwijsinhoud cerebraal opslaan en op een toets of examen op de juiste wijze, in hun eigen handschrift, weer aan papier toevertrouwen. Dit is een uit de jaren zestig van de vorige eeuw stammend idee over onderwijs en leren, grotendeels ontleend aan het didactisch model van van Gelder. De onderliggende overtuiging luidt zo ongeveer: hoe beter de kwaliteit van het leerboek (digitaal of niet, dat doet er in dit geval niet zoveel toe), hoe beter leerlingen leren.
Mijnheer of mevrouw Cientje, lezen en schrijven zijn kunsten die men al duizenden jaren vóór de jaren zestig (was u bang dat wij 1760 of 1860 zouden denken?) beheerste en toepaste, óók in het onderwijs, dat toch ook al duizenden jaren oud moet zijn. Zelfs duizenden jaren vóór 'van Gelder' met zijn 'didactische model' op de proppen kwam. Je vraagt je trouwens af hoe we het al die millennia in het onderwijs deden zonder didactische modellen. Toch waren er 1000 jaar vóór 1960 mensen die leerden lezen, schrijven en rekenen. Boze tongen beweren zelfs dat zij dat beter leerden dan nu (je kunt je afvragen wat meer waard is: geletterdheid van een minderheid of half-geletterdheid van een meerderheid).
Om kort te gaan, dat 'idee van onderwijs' waar u het over heeft, dat is wel wat ouder dan de jaren zestig. Er zijn trouwens, je gelooft het bijna niet, heel erg veel dingen ouder dan de jaren zestig, zoals bijvoorbeeld het vak geschiedenis.
Cientje schrijft: "[...] De onderliggende overtuiging luidt zo ongeveer: hoe beter de kwaliteit van het leerboek (digitaal of niet, dat doet er in dit geval niet zoveel toe), hoe beter leerlingen leren."
Nou, dat klopt. Hoe beter het boek, hoe beter leerlingen leren. Raar hè? Nee natuurlijk niet: een goed boek heeft een goede didactische opzet die leerlingen helpt om de stof stukje-bij-beetje te absorberen. Daar is echt geen internet voor nodig.
Ik vraag mij af of Cientje wel eens een modern schoolboek heeft gezien. Zo’n boek bestaat helemaal niet uitsluitend uit letters. Sterker nog, sommige boeken zijn met zoveel visueel geweld vormgegeven, dat de inhoud bijzaak lijkt te zijn.
Hoe dan ook, schoolboeken bestaan niet alleen uit tekst, maar daarnaast uit foto's, tekeningen, schema’s, tabellen, grafieken, formules, kaarten, …. .
Leren is niet alleen feitjes stampen. Leren is vooral ook het aanbrengen van structuur in een schijnbare chaos van losstaande feiten. Een leerling is er bij gebaat wanneer deze structuur helder en overzichtelijk aangeboden wordt, en later nog eens teruggezocht kan worden. Een boek is hiervoor bij uitstek geschikt. Een pseudo-boek in digitale vorm blijkt ook niet helemaal te voldoen: de meeste mensen lezen liever van papier dan van een beeldscherm.