25 juni 2010
NB Dit artikel is geschreven met de dominante optiek van ‘gelijke kansen voor iedereen’ (= sociale mobiliteit naar boven en naar beneden, liberaal standpunt), en niet in de optiek van ‘gelijke plaatsen voor iedereen’ (= vermindering van de verschillen van inkomens, levensomstandigheden enz. de sociale mobiliteit niet prioritair, meer een links standpunt) en waar veel voor zou pleiten (1). Meritocratie en gelijke kansen, gaan hand in hand, men zou het als een twee-eenheid moeten beschouwen. De meritocratie is de moraal van de winnaar, die er van uitgaat dat de verliezers hun lot verdienen als de wedstrijd eerlijk en rechtvaardig is verlopen.
-------
Regelmatig komt men in de pers een commentaar tegen in de trant van ‘Meneer X is een puur product van ‘la méritocratie républicaine’. Het zijn de arbeiderszoons die in de Hoofdstad terecht waren gekomen in een stimulerende omgeving; de velen wier ouders uit de Oost-Europese shetls waren gestegen; de enkele Maghrebijn (2). Het is het equivalent van wat in de VS de ‘American dream’ is ‘from rags to riches’ van de ‘self-made-man’. Er klinkt wat afgunst in door, maar vooral een bewondering. En het heeft in Frankrijk ook een intellectuele/sentimentele dimensie “Mijn hele leven lang heb ik een bepaald idee over Frankrijk gekoesterd… Instinctief heb ik het gevoel dat de Voorzienigheid het land gevormd heeft voor volmaakte hoogten of voor de diepste afgronden. Als het soms voorkomt dat de middelmatigheid de overhand krijgt, dan geeft me dat een gevoel van een absurde anomalie die de schuld is van de Fransen, maar niet van het genie van het Vaderland” (De Gaulle in ‘Mémoires de Guerre’) (3). Van achter de dijken kan men daarover meesmuilen en denken dat De Gaulle een oude knar was die niets begrepen heeft van de noden van het Volk, die alleen nog maar materialistisch mogen zijn en laag bij de grond, want van symboliek en metaforen kan je niet leven, maar in Frankrijk komt men dit soort verheffende gedachten regelmatig tegen, bij Links en bij Rechts. Litteratuur, geschiedenis en ’s Lands Glorie worden daarbij betrokken.

10 mei 2010
In de Meimaand is de hoofdstad op zijn mooist. Zwermen zwetende zwervers (74 miljoen toeristen in 2009!) die Frankrijk ‘doen’ of transiteren hebben de stad nog niet in bezit genomen. Gaat U vanuit Nederland eens een lang week einde mee op stap. Met onderwijs heeft het weinig te maken, maar met algemene kennis, de gedeelde geschiedenis en leren van het verleden des te meer. Parijs is een compacte, echte flaneerstad, indertijd gebouwd als hoofdstad van een trotse monarchie, zodra je aankomt voel je dat aan.

De eerste dag zou U kunnen uitstappen bij de metrohalte Saint Germain of Mabillon, beide in het 6e arrondissement. Volgt U dan de Boulevard St Germain (a° 1855) en sla de Rue de Seine naar het zuiden in met in de verte het Luxembourgpaleis (Maria de Medicis a° 1615 ) dat nu de Senaat is. Koopt U iets lekkers bij de banketbakker Mulot (rechts) die, beu van de sociale lasten en de rompslomp, voor een buidel gelds naar New York gaat verkassen. Het is een buurt waar prominenten en intellectuelen wonen, rijk en (relatief) arm, en waar veel uitgevers gevestigd zijn, wat dat betreft is de Rue de Tournon in het verlengde van de Rue de Seine, buitengewoon chiek. Gaat U zoals Mme Obama bij de kinderkledingwinkel Bontemps (no 6) naar binnen. Hun devies zou kunnen zijn ‘goede wijn behoeft geen krans’ dus geen reclame of Ralph-Lauren-hype en een enorme ruimte voor zeer weinig spul. Het assortiment is interessant genoeg om naar te kijken, gebiest, frou-frou, smock van taffetas, serge, organdie, onbetaalbaar, goed genoeg om te geven, juichend om te ontvangen, maar zonde om te gebruiken. Het gaat er vooral om de ruimtelijke indeling te zien, de harmonie, het elegante gebruik van wat al bestond, de meander om het binnenhof en de uitkijk op de achterfaçades die men anders nooit te zien krijgt; het is de moderne goede smaak zonder opsmuk. En als U dan al uitgeput bent, kunt U een trapje afdalen om uit te rusten in het cafetaria dat op het binnenhof uitkomt. Op de strenge façade van n° 12 zijn geen marmeren herinneringsplakken. Maar denkt U aan onze eigen, hooggeboren hetaere, de jong gescheiden (20) Albertine Elisabeth van Nyvenheim van Neukirchen (1743-1805) * die daar met haar mondaine furore begonnen is.

6 april 2010
http://www.radiofrance.fr/chaines/france-culture2/emissions/repliques/in...
Klikken op ‘Archives’ vervolgens op de uitzending van 27 maart 2010 ‘De la violence en milieu scolaire’
(Uitzending van Alain Finkelkraut, professor filosofie op de Ecole Polytechnique)

Soms stuit men op een verrijkende discussie op de radio. Dat betekent niet dat men er geen kater van kan overhouden. Meestal is dat op France Culture, maar vele andere nationale uitzenders hebben culturele programma’s die een willekeurige Volksuniversiteit (die hier in opkomst zijn) zouden sieren. Trouwens het schijnt dat France Culture het meest gepotkast wordt. Zo’n ingeblikte uitzending heeft het grote voordeel dat halffrancofonen het zonder inspanning bij stukjes en beetjes kunnen afdraaien en ontcijferen. Probeert U het eens met behulp van de minutering tussen [ .. ]. Het gaat hier over het toenemend geweld in school milieu, een fenomeen dat geconcentreerd is in 10% van de etablissementen die meer dan 50% van de gerapporteerde incidenten vertegenwoordigen. Als men luistert naar de details [begin], dan vraag ik me af of Nederland, met mindere concentraties, er zo veel beter mee omgaat of dat een groot deel verdronken wordt in een soep van politieke correctheid of anderszins onder het tapijt geknuffeld wordt. Frankrijk is bij uitstek een lekenstaat, sinds 1905 is dat de staatsideologie. Iedereen moet in principe gelijk zijn, het stamt af van Rousseau. Bij het onderwijs betekent dat dat men afstand moet doen van sekse, kleur, afkomst en vooral godsdienst als men naar de openbare school gaat. Daartegenover heeft men recht op goed, structurerend en verheffend onderwijs (= instruction) zoals Jules Ferry (1832-1893)* dat heeft ingesteld met zijn ‘école gratuite, laïque et obligatoire’ voor ‘l'éducation morale et l'instruction civique’, waar de jongens van de meisjes gescheiden waren (in het openbare onderwijs nu niet meer). Dat model bezwijkt hier en daar omdat het niet aan de impliciete belofte kan voldoen iedereen een gerechtvaardigde plaats in de samenleving te geven. In feite gaat het om het onvermogen een grote massa van 2e generatie Afrikanen (Maghrebijnen en Zwarten) te integreren. Het gevolg is dat de autoriteit, ja legitimiteit en het nut van de school bij hen in het geding staan. Het uit zich in [3] ‘incivilités, intimidations, chahuts, manques de respect, violence, agressivité’ en zeer onacceptabel woordgebruik [36]. Daarbij komt nog dat lang niet altijd de leraren gesteund worden door hun hiërarchie, die vaak ter wille van de vrede de klagende ouders gelijk geven. Dus moeten ze ‘beheerst’ [22] omgaan met het rode potlood, zich aanpassen bij middelmaat, de eisen verlagen.

16 maart 2010
Onderwijs heeft toch meer om het lijf dan ‘taal en rekenen’ à la Dijsselbloem, het is ook redeneren; avoir un estime de soi; een Eigen Stem in stand houden; als land uitstralen; zich laten inspireren door het verleden; inhoud geven en transcenderen; beseffen dat goed inzicht afhankelijk is van een gedegen algemene kennis en van een goede taalbeheersing, dus dat kennisoverdracht centraal moet staan. En de helpende hand bieden bij de integratie. Die leidraad is moeilijk te definiëren en al helemaal niet te kwantificeren. De laatste tijd kwam ik 4 korte teksten tegen die de sluier een beetje oplichten en die als wegwijzer kunnen dienen.

Toen Albert Camus (1913-1960) in 1957 de letterkundige Nobelprijs kreeg, was dat voor hem een etappe van een uitzonderlijk parcours. Hij, een half wees, werd in Algiers opgevoed door een slechthorende analfabete moeder, die als poetsvrouw haar hele lange grauwe leven andermans trappen op en af moest gaan, maar nooit klaagde en ongeschikt was voor ressentiment. ‘Devant ma mère, je sens que je suis d’une race noble: celle qui n’envie rien’. Het anarchistische blad Le Monde Libertaire (1) van januari 2010, citeert ter herdenking van Camus' noodlottige ongeval 50 jaar geleden, de brief aan zijn Meester van de lagere school “Zeer Geachte Meneer Germain, ik heb gewacht totdat het rumoer om me heen van deze dagen wat gedoofd was om me met mijn hele wezen tot U te richten. Men heeft mij net een veel te grote eer bewezen, die ik niet gezocht heb en ook niet ambieerde. Maar toen ik het bericht kreeg, was mijn eerste gedachte, na mijn Moeder, voor U. Zonder U, zonder de liefhebbende hand die U gereikt heeft aan het armzalige kind dat ik toen was, zonder Uw onderwijs en Uw voorbeeld, zou niets van dat alles hebben plaats gevonden. Voor mij is zo’n eerbewijs niet het einde van de wereld. Maar dat eerbewijs biedt mij ten minste de gelegenheid om U te verzekeren dat Uw inspanning, Uw werkzaamheid en niet te vergeten de hartelijkheid die U toepaste, nog altijd levend zijn bij één van Uw kleine scholieren, die, ondanks de jaren die voorbij zijn gegaan, nog steeds Uw dankbare leerling is. Ik omhels U met al met al mijn kracht”. U ziet, er is hier geen spoor van klassenijd, maar een uitgekristalliseerd bewustzijn van de sturende hand van de ‘Ecole Républicaine’ die blind moet zijn voor rang of stand, iets universeels en verheffends, dat van toepassing is op slaaf en baas. Goed onderwijs was voor hem niet alleen een ontsnapping, maar ook een investituur die hij moest waar maken (2).

21 februari 2010
Indachtig wat dochterlief al zei tijdens haar arbeidersstage bij de Post (blog 57) over het fenomenale volume van de verzendingen van het Elysée, wekte bij mij de ongefrankeerde Paleisbrief weinig bijzondere aandacht totdat ik daarin de uitnodiging vond om de rede bij te wonen, 3 dagen later, van onze President. Ja, onze zeer actieve en briljante* President, edelman, parbleu, niet nep zoals de Heer Galouzeau de Villepin, maar authentiek sinds 1628, die zijn leven deelt met een ‘wonniges Weib’, een bewonderenswaardige super woman. Het wekte dat soort geamuseerde febriliteit op als een paar jaar geleden toen John Kerry president had moeten worden, wegens zijn vacanties bij zijn Franse familie hier ter plekke, het dorp zou prompt wereldnieuws zijn geweest, en dat hij Frans sprak (?), ook. De uitnodiging was strikt persoonlijk en ik moest me bij de prefectuur opgeven. Blijkbaar was ik uitgenodigd als ‘zelfstandige ondernemer’, maar dan wel als Lilliputter, want al ben ik ouder dan 50, ik heb.… durf het nauwelijks te bekennen…. nog geen Rolex**. Volgens sarcastische bo-bo’s is dat bij de President het criterium om geslaagd/niet-geslaagd in het Leven te kunnen onderscheiden. Om goede sier te maken had ik de Rolex van mijn zwager kunnen lenen, hij heeft prachtig viriele, behaarde gorillapolsen en straalt kracht & succes & leiderschap uit, maar op mijn Indisch-bloed onbehaarde smalle polsen zou dat horloge zowat van beide kanten uitsteken, geen gezicht dus. Ik hield het bij een flamboyante Van Goghdas die ik voor € 15 gekocht heb in die soevenirssupermarkt die uitziet op die grauwe vormeloze piemel van het Nationale Monument op de Dam, een plek waar het dom-gehouden verkoopvolk niet of nauwelijks ’s land taal beheerst. (1) De rede zou om 12.00 gehouden worden in de feestzaal van een dorp in de buurt, om 11.15 aanwezig zijn, om 10.00 is nog beter zeiden ze op de prefectuur.

6 februari 2010
Alleen door te leren bouw je jezelf op. Terwijl dochterlief ‘s morgens om 4 uur op moet staan om zich naar haar arbeiders stage te spoeden bij een grote sorteringscentrale (400 man) van de Post in een verre banlieue en soms in pyjama over een clochard (1) heen moet stappen die zich vanwege de zeer barre vrieskou op de overloop heeft genesteld en tegelijker tijd de Overheid met 89 miljoen doses H1N1 vaccin is blijven zitten van de 94 miljoen (eigen schuld, grote bult, hadden ze het ‘principe de précaution’ maar niet oliedom in de grondwet moeten opnemen) (2), meanderen 3 fundamentele polemieken op onderwijsgebied door de samenleving, die ook voor Nederland relevant zijn. Het gaat om 1) het schrappen van 2 uren geschiedenis-aardrijkskunde onderwijs in de hoogste klas van de edelfilière ‘Science’ van het Lycée, ter wille van ‘2 uur interdisciplinair onderwijs voor gepersonaliseerde ondersteuning’, 2) Een quotum van 30% voor het aantal beurs studenten op de ‘grandes écoles’, nu 20 à 25%, op de universiteit is het al 30%, wat zou neerkomen op een sociale selectie ten koste van de ‘mérite’ en 3) hardnekkige weerstand van een aantal onderwijzers (grofweg de HNLers) tegen de hervormingen van het lager onderwijs, al wordt van de overheid terecht verwacht dat zij iets doet tegen de 17% ‘halve analfabeten’ (= illéttrés) die het lager onderwijs jaarlijks verlaat en die uitzichtsloos door het systeem schuift om uiteindelijk als een compacte massa van 150.000 man/vrouw jaarlijks uitgespuugd te worden.

Beide universiteiten stellen studentassistentplaatsen open voor enkel niet-westerse allochtonen.
Ik kan niet anders concluderen dan dat deze universiteiten hiermee artikel 1 van de Nederlandse grondwet overtreden. Volgens artikel 1 van de Nederlandse grondwet is het immers niet toegestaan om op basis van ras en afkomst onderscheid te maken in gelijke gevallen en de criteria ras en afkomst zijn geen onderdeel van de vergelijking tussen gevallen.
"Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan."

24 december 2009
Toevoeging: ‘Werther in Leiden’ nu al nageaapt? Slaat U de Financial Times op waar vandaag 31 december 2009 en gister een stripverhaal ‘Double Bubble’ en ‘Built on Sand’ de lezen is met in de hoofdrol Candy Dee, geïnspireerd op Voltaires onsterfelijke ‘Candide ou l’Optimisme’ (1759). http://www.ft.com/cms/s/0/e5a1261c-f493-11de-9cba-00144feab49a.html.
------------------
Minerva en Augustinus hebben in Leiden een spoor achtergelaten, zelfs Prometheus is langs gekomen. Waarom niet de Jonge Werther. Degenen die ooit een goede leraar Duits hebben gehad, kennen de eeuwigheidswaarde van Goethes ‘Die Leiden des Jungen Werthers’, zijn ‘Sturm und Drang’, zijn droevig noodlot op Kerstavond. Werther, die zich godzalig verlieft in Charlotte, die zich uit plichtsbesef bestemd heeft voor de deugdelijke Albert enz. Een roman in de vorm van brieven aan zijn trouwe vriend Wilhelm. Het is ouderwets geschreven, maar iedere generatie ervaart zo’n intens inspirerend gevoel als voor het eerst, het hoort bij het jong zijn, de meeste ouderen kunnen zich er met weemoed in vinden...

-.-.-.-.-.-.-.-

De Brusselse autoriteiten hadden de jonge Werther naar Nederland gestuurd om de universiteiten te onderzoeken. In de statige Pieterskerk in Leiden luisterde hij naar de rede van de Rector Magnificus, gelukkig nog in ’s lands taal, al waren de uitnodigingen in het Engels gesteld. Eén zielige Franse sound byte parelde herhaald door zijn betoog, een intellectueel vernisje ter bezwering van de Engelse tsunami die de hele Universiteit dreigde te verzwelgen, want in Leiden vinden de denkmeesters het voornaam zich in het Engels uit te drukken ten koste van de taak die ze kregen in Nederland geboren te zijn. De jonge Werther die de laatste dagen al zo veel gelezen, gezien, gehoord, stil geleden had, dacht er anders over: “Wenn wir uns selbst fehlen, fehlt uns doch alles zou passender geweest zijn”, zei hij tegen de uiterst aantrekkelijke Charlotte, die naast hem zat, maar hij realiseerde zich dat eenvoudig Duits voor deze 4e-jaars studente in de geschiedenis al te veel was.

Op DIT BLOG spuwt een student Journalistiek zijn gal over de opleiding. Primaire klacht: er zijn 10 tot 17 procent meer eerstejaars studenten aangenomen dan eigenlijk had gemogen. En de directie? Die zegt "dat ze 'ook overvallen is door de hoeveelheid nieuwe studenten'."
Aanbeveling: lees dit blog voor alle informatie en de reacties van andere studenten.

In de reactie van iemand van 11 november 2009 16.05 uur staat:

Lees het hele artikel in de NRC.

De universiteitskrant U-blad van de Universiteit Utrecht wordt per 1 januari opgeheven vanwege verliezen van de Universitaire Bestuursdienst.

Toen ik nog in Groningen studeerde las ik de universiteitskrant UK altijd met genoegen. Informatief en kritisch. Toen ik een half jaartje in Nijmegen studeerde als uitstapje viel de universiteitskrant daar mij zwaar tegen. Het college van bestuur had net de macht bij de universiteitskrant overgenomen en de universiteitskrant was dan ook saai en hielenlikkerig.

De universiteiten lijken de weg van het HBO op te gaan: een almachtig college van bestuur dat geen kritiek wenst.

Als Nederlander die in Vlaanderen studeert merk ik soms dat mijn wiskundebasis wat tekort schiet. Meestal lukt het uiteindelijk wel maar desalniettemin zou ik mijn niveau meer willen verbeteren dan wat strikt noodzakelijk is om te slagen, dat levert immers later in de studie een groot voordeel op.
Zo moet ik zelfstandig ruimtemeetkunde studeren (de theorie van de cursustekst is goed in orde maar er staan geen voorbeelden in) en heb ik hiervoor een Vlaams lesboek gevonden wat op het oog prima is opgebouwd.
Een ander onderwerp waar ik graag een goed boek voor zou willen hebben: onbepaalde limieten die opgelost worden zonder de regel van L'Hôpital te gebruiken.

26 november 2009
NB: In eenvoudig Frans legt de 1ste bijlage het programma uit van de algemene kennis van de ‘classes préparatoires’ in economische richting, ‘former l’esprit’ enz. en de 2e hoe het mondelinge deel van een ‘concours’ functioneert en hoe belangrijk dat is

Het is altijd interessant een instelling van Hoger Onderwijs te bezoeken zoals op de 14e november 2009 de campus van de ESSEC, in rangorde de 2e economische hogeschool van het land, in een grimmige betonwijk die men na lange metroreis bereikt. Het is een iets sjiekere versie van Utrechts oerlelijke noordelijke uitbouw. Niet echt een omgeving om de heersende banaliteit van je af te schudden. De hogeschool zelf was van binnen zeer fraai, ruime zalen, brede gangen, hoge plafonds, sanitair als in Zwitserland…

Au fonds is de toenemende belangstelling voor de ‘grandes écoles’ te danken aan feit dat de elite van de Republiek en de middenklasse niet het slachtoffer willen zijn van het systeem, waarvan zijzelf de dwalingen hebben bevorderd. Afgezien van de meest verstokte ideologen, ziet iedereen wel in dat ‘een universitair diploma voor allen’ in het beroepsleven hardhandig wordt afgestraft omdat de arbeidsmarkt wel selecteert en dat ‘80% geslaagden voor het eindexamen’ de resterende 20% (geen plaats voor turbulente jongens?) onnodig stigmatiseert. ‘L’égalitarisme est pour les enfants des autres, qui servent de chair à canon de la bien-pensance’ is het adagium van vele families, ook ‘links’. De meritocratie à la française gaat er van uit dat er een plaats moet zijn op een ‘grande école’ en soortgelijks voor iedereen die voldoende knap is en zijn best doet. Die mentaliteit begint heel vroeg. Ouders vragen niet ‘heb je een leuke dag gehad?’ maar ‘heb je goed gewerkt?’ Niet ieder kind kan er tegen.

In een bericht in de NRC over de bezetting van het bestuursgebouw van de Rijksuniversiteit Groningen staat de volgende interessante alinea:

„Deze hele bsa-discussie is eigenlijk een symptoom van een veel groter probleem. Met het aantreden van de nieuwe collegevoorzitter is het Groningse medezeggenschapsmodel compleet op de schop gegaan. Het is niet te geloven dat één persoon de boel zo desastreus om kan draaien. Het bsa is ons opgelegd zonder dat we ook maar de kans hebben gekregen om er inhoudelijk over te spreken.”

6 november 2009
Op 30 october j.l. overleed Claude Lévi-Strauss (1908-2009), die in zijn jeugd evolueerde van filosoof tot etnoloog. Hij is ook de vader van het ‘structuralisme’ (weet niet hoe dat precies in elkaar zit, een God Ersatz misschien?) en hij heeft aangetoond dat ons mentaal functioneren met het gebruik van symbolische waarden, mythen en rituelen, fundamenteel in alle culturen gelijk is. In het elite-rijtje van boeken die ongelezen in kast staan, bevindt zich ook zijn ‘Tristes Tropiques’ (1955), met ‘Du Contrat Social’/Rousseau (1762) * en ‘Le Maître et Marguerite’/Boulgakov en nog een paar. ‘Tristes Tropiques’ al van voor mijn afstuderen. Prof. Tinbergen (1903-1994) had het aangeraden (al is dat boek niet helemaal zijn genre), althans dat meen ik me te herinneren, zo schep ik ook een heel persoonlijke, valoriserende mythe… Beiden waren afstandelijke grootburgers, iets wat hun hartstocht voor de zaak niet in de weg stond, en bovendien socialisten. Hun beider creatieve ontplooiing en fundamenteel inzicht berustte op dat soort veel-eisende eruditie en belezenheid, dat zoveel meer is dan een ‘domme’ opstapeling van kennis die het Internet moeiteloos en ongerangschikt ter beschikking stelt. (1) Gisteravond (donderdag 5 nov) kwam Arte met een avondvullend programma over Lévi-Strauss. Men kon toen kennis nemen met de grootse eenvoud van zijn wetenschappelijk leven en hoe aanstekelijk de uitwerking was/is op de jongere generatie, ook in de in de VS. Ik denk dat hij veel duurzamer is dan Sartre/Beauvoir. De moderne mens ontkomt niet aan rituelen die nodig zijn om sociaal elkaar te verdragen en met elkaar om te gaan. Zonder gedeelde waarden, geen sociale cohesie. Waarom wordt daar in Nederland zo weinig over nagedacht? De jonge wetenschappers die aan het woord kwamen in Parijs en New York (Vincent Debaene), waren bewonderenswaardig, lyrisch in hun heldere uitleg hoe abstracte waarden aan elkaar gekoppeld zijn. Om het (schriftelijk) over te brengen zijn de ‘beauté de la phrase, l’ambition intellectuelle, le supplément d’âme’ ook nodig om je zelf te overtreffen, het echoot door in ‘a Life to follow’ van de President van de Universiteit van Harvard (blog 51). 'C'est par le travail sur la langue que l'on donne une forme à la pensée', zei hij. Wat mis ik dat als ik de Nederlandse teksten lees, de middelmaat is daar de maat.

*Nieuw logo Universiteit Twente te duur en te kort*

De Universiteit Twente heeft in totaal 2,2 miljoen euro uitgetrokken voor een nieuwe huisstijl en slogan. Na 25 jaar was het tijd voor vernieuwing, zo vond het college van bestuur. De oude slogan:

Universiteit Twente, de ondernemende universiteit

was niet meer onderscheidend genoeg. Een bureau uit Rotterdam voerde de klus uit en kwam met een opmerkelijk korte nieuwe slogan:

Universiteit Twente